Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fonksiyonel Ambliyopi

Functional Amblyopia

Tanım

Erken yaşam dönemindeki görsel uyarı eksikliği veya hatalı kullanımı nedeniyle, organik bir hasar olmaksızın gelişen görme keskinliği düşüklüğü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocukta sağ gözde yüksek derece astigmatizma tespit edilmesine rağmen erken dönemde gözlük tedavisi veya kapatma tedavisi uygulanmamıştır. Çocuk ergenlik dönemine geldiğinde, sağ gözün anatomik olarak sağlıklı olmasına rağmen beyin bu gözden gelen sinyalleri işlemeyi büyük ölçüde bastırmıştır; bu da sağ gözde görme keskinliğinin kalıcı olarak düşük kalmasına yol açmıştır.

Derin Analiz

Fonksiyonel ambliyopi, erken gelişim döneminde vizüel korteksin ve lateral genikülat çekirdeğin normal sinaptik budanma ve plastisite süreçlerindeki aksamalardan kaynaklanır. Retina ve optik sinir yapısı anatomik olarak tamamen sağlam olmasına rağmen, primer görsel korteksteki (V1) nöronal sütunlar, az çalışan veya rekabeti kaybeden gözden yeterli girdi alamaz. Strabismus (şaşılık), anisometropi (iki göz arasında yüksek kırma kusuru farkı) veya erken dönemde katarakt gibi duyusal yoksunluk durumları, net görüntünün foveaya düşmesini engeller. Bu durum, gelişimsel kritik pencere içinde düzeltilmediğinde, ambliyopik gözün kortikal temsil alanı kalıcı olarak daralır ve stereoskopik (üç boyutlu) görme kaybıyla karakterize kalıcı bir defisit ortaya çıkar.

Etimoloji

Latince 'amblyopia' (Yunanca 'amblus' [kör/donuk] + 'ops' [göz]) ve 'functio' (yerine getirme, icra) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Organik ambliyopi ile karıştırılır; ancak organik ambliyopide retinada veya optik sinirde yapısal bir patoloji (tümör, dejenerasyon) varken, fonksiyonel ambliyopide göz tamamen sağlamdır ancak beyin korteksindeki işlevsel yetersizlik söz konusudur.