Dürtü-zamanlama Modeli
İmpulse-timing Model
Tanım
Bir motor programın organizasyonunu, agonist ve antagonist kaslarca üretilen kuvvet dürtülerinin genliği ve zamanlamasıyla açıklayan hareket kontrol modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir beyzbol oyuncusunun sopayı topa vurmak için yaptığı ani ve hızlı salınım hareketi. Oyuncu topa vurmadan çok kısa bir süre önce, kol kaslarına gönderilen sinirsel uyarıların genliğini ve zamanlamasını (hangi kasın ne kadar kuvvetle ve ne zaman kasılacağını) önceden ayarlar; böylece sopanın yörüngesi ve hızı tam hedef noktada en üst düzeye çıkar.
Derin Analiz
Motor kontrol ve nöromüskülerbilim alanında, hareket yörüngesinin nasıl planlandığını ve yürütüldüğünü açıklayan temel teorik çerçevelerden biridir. Bu model, hareketin kinematik özelliklerinin (hız, mesafe, ivme), sinir sistemi tarafından kaslara iletilen sinirsel impulsların (aksiyon potansiyelleri dizisi) büyüklüğü ve zamanlaması yoluyla doğrudan belirlendiğini öne sürer. Agonist kasların hareketi başlatmak ve hızlandırmak için ürettiği kuvvet ile antagonist kasların hareketi yavaşlatmak veya durdurmak için devreye girdiği anın hassas bir şekilde koordine edilmesi esastır. Açık döngü (open-loop) kontrol süreçlerinin hâkim olduğu hızlı hareketlerde, hareket başladıktan sonra geri bildirim döngülerine gerek kalmaksızın önceden programlanmış bu impuls paternleri çalışır.
Etimoloji
Latince 'impulsus' (itme, dürtü, vurma) ve Orta İngilizce 'timingen' (zamanı ayarlamak, ölçmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Denge-noktası modeli (equilibrium-point model) ile karıştırılır; denge noktası modeli kasların yay benzeri özelliklerine ve kas gerginliği ile eklem açısı arasındaki potansiyel enerji dengesine odaklanırken, dürtü-zamanlama modeli doğrudan sinirsel kuvvet impulslarının zamanlamasını ve genliğini baz alır.