Hiperreaktivite
Hyperreactivity
Tanım
Bir uyarıcıya karşı fiziksel veya duygusal tepkinin abartılı, orantısız ve aşırı büyük bir biçimde ortaya çıkması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Ofiste arka masadan gelen ani ve yüksek sesli bir kapı çarpma sesine karşılık, çalışanın yerinden sıçraması, kalp atışlarının dakikada 140'a fırlaması, nefes darlığı yaşaması ve birkaç dakika boyunca odaklanamayacak düzeyde yoğun bir korku dalgası içine girmesi.
Derin Analiz
Hiperreaktivite, merkezi sinir sisteminin duyusal girdileri işleme ve filtreleme mekanizmalarındaki bir sapmaya işaret eder. Özellikle otonom sinir sisteminin sempatik dalının kronik hiperaktivasyonu ve amigdalanın tehdit algısındaki eşik düşüklüğü ile karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, kortizol regülasyonundaki bozulmalar ve nörotransmitter dengesizlikleri (özellikle serotonin venorepinefrin yollarında) bu aşırı uyarılmışlık halini tetikler. Travmatize olmuş bireylerde, nörogelişimsel bozukluklarda veya anksiyete spektrumunda sıklıkla gözlemlenen bu durum, çevresel uyaranların yanlış yorumlanarak 'tehdit' olarak kodlanmasına ve adaptif olmayan motor ya da viseral tepkilere yol açar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hipervijilans (hypervigilance) ile sıklıkla karıştırılır; hipervijilans potansiyel tehlikeleri saptamak için sürekli çevreyi tarama haliyken, hiperreaktivite bu uyaranlar karşısında verilen fiili, orantısız fiziksel veya duygusal tepkinin ta kendisidir.