Homoplasi
Homoplasy
Tanım
Ortak bir atadan gelmeyen farklı türlerin, benzer çevresel baskılar altında bağımsız olarak benzer yapısal veya işlevsel özellikler kazanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında farklı coğrafi bölgelerden toplanan iki farklı kertenkele türünün, kurak ortamlara uyum sağlamak amacıyla birebir aynı nem tutucu deri yapısını ve benzer kamuflaj desenlerini bağımsız mutasyonlar yoluyla geliştirmesinin incelenmesi.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve filogenetik analizlerde homoplasi, karakter uyumsuzluklarının ve yakınsak evrimin (convergent evolution) temel göstergelerinden biridir. Türlerin genetik soy ağacında (kladogram) doğrudan ortak bir atadan miras alınmayan bu benzerlikler; morfolojik, anatomik ya da moleküler düzeyde ortaya çıkabilir. Örneğin, bir balina ile bir köpeköreğinin yüzgeç yapısı ya da bir ton balığı ile yunus balığının vücut formları, aynı ekolojik nişin dayattığı hidrodinamik kısıtlamalar nedeniyle bağımsız olarak evrilmiştir. Filogenetik istatistikte parsimoni (en az adımlı evrim ağacı) analizi yapılırken, homoplasi verilerde 'gürültü' yaratır çünkü ortak ataletten sapma gösteren paralel mutasyonları veya tersinir (reversal) evrimsel adımları temsil eder. Bu durum, sadece morfolojiye bakılarak kurulan sınıflandırma ağaçlarının yanıltıcı olabileceğini ve genetik sekans verilerinin mutlaka sürece dahil edilmesi gerektiğini ortaya koyar.
Etimoloji
Yunanca 'homos' (aynı) ve 'plassein' (şekillendirmek, kalıba sokmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'aynı şekilde şekillenme' veya 'benzeşme' demektir.
Karıştırmayın
Homoloji (aynı ortak atadan gelen yapısal benzerlik) ile sıklıkla karıştırılır; homolog yapılar ortak kökene dayanırken, homoplastik yapılar tamamen bağımsız evrimsel yollarla oluşur.
Keşfetmeye Devam Edin
Homoloji
Homology
Ortak bir atadan gelen farklı türlerin vücut yapıları arasındaki biçimsel ve yapısal benzerliktir.
İncele
Yakınsak Evrim
Convergent Evolution
Aralarında yakın soybağı bulunmayan farklı canlı türlerinin, benzer çevresel baskılar altında bağımsız olarak benzer anatomik veya fizyolojik özellikler geliştirmesi sürecidir.
İncele