İmmünizasyon
İmmunization
Tanım
Bir bireyin bağışıklık sisteminin, doğal olmayan yollarla (aşı veya antikor transferiyle) belirli bir enfeksiyon etkenine karşı güçlendirilmesi ve bağışık kılınması sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Pediatrik bir klinik ortamda, bebeklik döneminden itibaren uygulanan rutin aşı takvimi, aktif immünizasyon yoluyla çocuğun edinilmiş bağışıklık geliştirmesini ve ileride karşılaşabileceği patojenlere karşı nörolojik ve sistemik enfeksiyonlardan korunmasını sağlar.
Derin Analiz
İmmünizasyon, aktif ve pasif olmak üzere iki ana fizyolojik mekanizma üzerinden yürütülür. Aktif immünizasyon, zayıflatılmış veya ölü antijenlerin (veya mRNA gibi genetik materyallerin) vücuda verilmesiyle adaptif bağışıklık sisteminin uyarılmasını ve immünolojik hafıza hücrelerinin (bellek B ve T lenfositleri) oluşturulmasını sağlar. Pasif immünizasyon ise hazır antikorların dışarıdan (serum yoluyla) verilmesiyle elde edilen geçici bir korumadır. Klinik psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında, immünizasyon süreçlerinin (örneğin hamilelikte geçirilen enfeksiyonlar ve buna bağlı maternal bağışıklık yanıtının) fetüsün nörogelişimi üzerindeki dolaylı etkileri ve nöroinflamatuar süreçlerle ilişkisi açısından büyük önem taşır.
Etimoloji
Latince 'immunis' (bağışık, vergi veya hizmetten muaf) kelimesinden türetilmiştir. Modern tıp bağlamında, bir organizmanın patojenlere karşı direnç kazanma sürecini ifade etmek için kullanılmaktadır.
Karıştırmayın
Aşı (vaccination) terimi immünizasyon ile eş anlamlı gibi kullanılsa da, aşı immünizasyonu sağlamak için kullanılan yöntemlerden yalnızca biridir; immünizasyon ise pasif transferleri de içeren daha geniş bir üst kavramdır.