Avlanma Karşıtı Savunma
Antipredator Defense
Tanım
Av hayvanlarının yırtıcılar tarafından avlanmaktan kaçınmak veya bu olasılığı en aza indirmek için sergilediği evrimleşmiş morfolojik, fizyolojik ve davranışsal uyarlamaların bütünüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yapılan bir etolojik gözlemde, bazı kelebek türlerinin yırtıcı kuşlarla karşılaştıklarında kanatlarındaki sahte göz beneklerini (ocelli) ani bir şekilde açarak yırtıcının dikkatini hayati organlarından uzaklaştırması ve bu sayede kaçış süresi kazanması tipik bir ikincil avlanma karşıtı savunma örneğidir.
Derin Analiz
Evrimsel ekoloji ve davranış bilimleri kesişiminde yer alan avlanma karşıtı savunma mekanizmaları, doğal seçilimin canlılar üzerindeki en baskılayıcı baskılarından birini oluşturur. Bu savunmalar iki temel kategoriye ayrılır: birincil savunmalar (yırtıcıyla karşılaşmadan önce devreye giren kamuflaj, kriptisizm ve mimikri) ve ikincil savunmalar (karşılaşma anında veya sonrasında kullanılan kaçma, tehdit gösterisi, caydırıcı kimyasal salgılar veya mobbing). Nörobiyolojik düzeyde, bu süreçler amigdala önderliğindeki tehdit algılama devreleri, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının ani aktivasyonu ve hayatta kalmayı optimize eden motor yanıtların hızla tetiklenmesiyle yönetilir.
Etimoloji
İngilizce 'anti-' [karşı, zıt] + Latince 'praeda' [av] kökünden türetilen 'predator' [yırtıcı] ve Eski İngilizce 'defens' [savunma, koruma] kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Avlanma karşıtı savunma kavramı, sıklıkla sadece saldırı anındaki fiziksel kaçış refleksleriyle karıştırılır; oysa bu terim, yırtıcı ile henüz karşılaşılmamış durumdaki morfolojik kamufle olma stratejilerini de kapsayan çok katmanlı bir adaptasyonlar silsilesidir.