Bulaşıcı Hastalık
Communicable Disease
Tanım
Bir bireyden diğerine hava yoluyla yayılan etkenler, enfekte kan veya diğer vücut sıvıları aracılığıyla geçebilen hastalık.
Örnek Vaka / Uygulama
Hastane ortamında solunum yolu patojeni taşıyan bir bireyin öksürüğüyle havaya saldığı damlacıkların, korunmasız başka bir sağlık personelinin mukozasına teması sonucu enfeksiyonun aktarılması.
Derin Analiz
Bulaşıcı hastalıklar, patojenlerin (bakteri, virüs, mantar veya parazit) konaktan konaga doğrudan (fiziksel temas, cinsel ilişki, damlacık) veya dolaylı (vektörler, kontamine yüzeyler, gıda ve su) yollarla aktarılmasıyla karakterizedir. Epidemiyoloji ve halk sağlığı bağlamında bu hastalıkların yayılım hızı, R0 (temel üreme sayısı) değeri ve kuluçka süreleri istatistiksel modellerle analiz edilir. Klinik pratikte, bu hastalıkların yayılımını baskılamak için bağışıklama, izolasyon, karantina ve hijyen protokolleri hayati birincil önleme stratejileri olarak uygulanır.
Etimoloji
Latince 'communicare' (paylaşmak, ortak etmek) fiilinden türetilen 'communicabilis' kelimesi ile 'dis-' (ayrılma, bozulma) ve 'casus' (düşüş, olay) kökünden gelen 'disease' (rahatsızlık) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Enfeksiyöz hastalık (infectious disease) kavramı ile sıklıkla eş anlı kullanılsa da, tüm bulaşıcı hastalıklar enfeksiyözdür; ancak her enfeksiyöz ajan doğrudan bir bireyden diğerine kolayca bulaşmaz (örn:tetanoz). Bulaşıcı hastalıklar ayrıca genetik veya otoimmün kökenli non-communicable (bulaşıcı olmayan) kronik rahatsızlıklardan net bir şekilde ayrılır.