Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Major Histocompatibility Complex (MHC)

Major Histocompatibility Complex (MHC)

Tanım

Organizmanın bağışıklık sisteminin yanıtlarını düzenleyen ve bireyler arası doku uyumunu belirleyen gen kompleksidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir davranışsal ekoloji laboratuvarında yürütülen deneyde, katılımcıların birkaç gün boyunca giydikleri tişörtlerin kokuları karşılaştırılmış; kadın deneklerin, kendi MHC gen profillerinden önemli ölçüde farklı olan erkeklerin kokularını daha çekici ve hoş buldukları gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Major histocompatibility complex (MHC), immünolojinin temel taşlarından biri olmakla birlikte, davranış bilimleri ve evrimsel psikoloji açısından da kritik bir öneme sahiptir. Genetik düzeydeki bu çeşitlilik, bireylerin bağışıklık sisteminin patojenlerle mücadele kapasitesini belirlerken, aynı zamanda olfaktör (koku) sinyaller aracılığıyla eş seçimi ve akraba tanıma süreçlerini etkiler. Davranışsal ekoloji ve nörobiyoloji çalışmalarında, canlıların kendilerinden farklı MHC profiline sahip eşleri tercih etme eğiliminde olduğu, bunun da neslin genetik çeşitliliğini ve bağışıklık direncini artırmaya yönelik evrimsel bir mekanizma olduğu öne sürülmüştür. Kemirgenler üzerinde yapılan klasik deneyler, bu genetik varyasyonun bireysel vücut kokularına yansıdığını ve çiftleşme tercihlerinde doğrudan belirleyici rol oynadığını göstermiştir.

Etimoloji

Latince 'major' [büyük/ana] + Yunanca 'histos' [doku] + Latince 'compatibilis' [uyumlu] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İnsan lökosit antijeni (HLA) ile sıkça karıştırılır; HLA, insanlardaki MHC'nin özel adıdır. Ayrıca feromon kavramından farklıdır, çünkü MHC doğrudan bir koku molekülü değil, koku profilini etkileyen genetik bir yapıdır.