Hiperfori
Hyperphoria
Tanım
Göz kaslarının dengesizliği nedeniyle bir gözün diğerine kıyasla dikey düzlemde yukarı doğru sapma eğilimi göstermesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında bir ofis çalışanı, uzun süre bilgisayar ekranına baktıktan sonra çift görme (diplopi), alnında gerilme hissi ve okuma sırasında satır atlama şikayetleriyle kliniğe başvurur. Yapılan muayenede, sol gözün sağ göze göre hafifçe yukarı yönelme eğiliminde olduğu (sol hiperfori) saptanır. Bu durum, uzun süreli okuma görevlerinde okülomotor kasların aşırı kompanzasyon çabası nedeniyle astenopiye (göz yorgunluğuna) yol açmaktadır.
Derin Analiz
Hiperfori, binoküler görme ve okülomotor sistemin nörolojik koordinasyonundaki latent bir bozukluktur. Genellikle ekstraoküler kasların (özellikle üst rektus ve alt oblik kaslar ile bunların antagonistlerinin) tonus farklılıklarından kaynaklanır. 'Fori' terimi, füzyon mekanizmaları devredeyken (iki göz açıkken ve bir hedefe odaklanmışken) gözlerin düzgün hizalandığını, ancak füzyon kırıldığında (örneğin bir göz kapatıldığında) gözün gizli sapma eğilimini ortaya koyduğunu belirtir. Nörofizyolojik düzeyde, beyin sapındaki okülomotor çekirdekler (III., IV. ve VI. kranial sinirler) arasındaki sinaptik girdi dengesizliği bu duruma zemin hazırlar. Klinik değerlendirmede örtme-kaldırma testi (cover-uncover test) ve Maddox çubuğu gibi optometrik ve ortoptik yöntemler kullanılır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hipertropi (hypertropia) ile sıklıkla karıştırılır. Hipertropi, gözün yukarı doğru manifest (açık, sürekli) bir kaymasıdır; hiperfori ise yalnızca füzyon engellendiğinde ortaya çıkan latent (gizli) bir sapmadır.