Kooperatif Üreme
Cooperative Breeding
Tanım
Yalnızca baskın bir çiftin ürediği, diğer grup üyelerinin ise kendi üreme haklarından feragat ederek yavruların bakımına ve korunmasına destek olduğu evrimsel bir üreme sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Meerkat (surikat) kolonilerinde sadece alfa dişi ve alfa erkek üreme hakkına sahiptir. Koloninin diğer yetişkin üyeleri, avlanma sırasında yavruları korur, besin taşır ve yırtıcılara karşı nöbet tutar; böylece kendi genetik akrabalarının hayatta kalma şansını artırırlar.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında kooperatif üreme, bireylerin doğrudan üreme başarılarını feda ederek genetik materyallerini akrabalar (kapsayıcı uyum teorisi) aracılığıyla geleceğe aktardıkları karmaşık bir sosyal organizasyondur. Baskın (dominant) bireyler, üreme baskısı kurarak alt kademedeki (subordinate) bireylerin fizyolojik veya davranışsal olarak üremelerini engeller. Bu durum, alt düzeydeki bireyler için gruptan ayrılıp tek başına hayatta kalma maliyetinin çok yüksek olduğu ekolojik baskılarda rasyonel bir hayatta kalma ve dolaylı uyum sağlama stratejisi olarak ortaya çıkar.
Etimoloji
Latince 'cooperari' (birlikte çalışmak; com- [birlikte] + operari [çalışmak]) ve 'breeding' (üreme, yetiştirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alloparenting (ebeveyn dışı bakım) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; alloparenting kooperatif üremenin yapı taşlarından biridir ancak her alloparental davranış kooperatif üreme sistemi içinde gerçekleşmez.