Alloparenting
Alloparenting
Tanım
Yavruların kendi biyolojik ebeveynleri dışındaki bireyler tarafından bakımı ve gözetilmesi sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Antropologların incelediği avcı-toplayıcı bir toplulukta, annelerin ormanda yiyecek toplamak için bebeklerini gruba ait diğer emziren kadınlara veya yaşça büyük çocuklara emanet etmesi ve bu bireylerin bebeklerin beslenme ve güvenliğini sağlaması.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji, antropoloji ve davranış bilimleri kesişiminde incelenen alloparenting, kooperatif üreme (cooperative breeding) gösteren türlerde yavru sağkalımını maksimize eden adaptif bir stratejidir. 'Yardımcılar' (helpers) olarak adlandırılan alloparent'lar; besleme, taşıma, koruma ve sosyalizasyon gibi kritik ebeveynlik yatırımlarını paylaşırlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu davranışın arkasındaki motivasyon, ebeveynlikte olduğu gibi oksitosin, vazopressin ve dopaminerjik ödül devrelerinin modülasyonuyla şekillenir. Primatolojide ve insan evriminde (örneğin anneannelerin veya grup üyelerinin çocuk bakımına katkısı), alloparenting kavramı enerjik maliyetlerin dağıtılması ve annenin üreme aralığının kısılması açısından merkezi bir konuma sahiptir.
Etimoloji
Yunanca 'allos' [diğer, başka] ve İngilizce 'parenting' [ebeveynlik, ebeveyn olma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Evlat edinme (adoption) ile karıştırılabilir; ancak evlat edinmede kalıcı bir ebeveynlik rolü üstlenilirken, alloparenting genellikle geçici, dönemsel veya ortaklaşa bir bakım sürecidir.