FFFS
FFFS
Tanım
Tehdit edici uyaranlara karşı otomatik olarak devreye giren; savaşma, kaçma veya donma tepkilerini yöneten nörobiyolojik savunma sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Issız bir sokakta yürürken karanlıktan aniden üzerine doğru gelen vahşi bir köpek gören bir kişinin, düşünme aşamasını pas geçerek anında koşmaya başlaması veya olduğu yerde kaskatı kesilmesi FFFS'nin adaptif ve hızlı aktivasyonunun somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Pıktör Jeffrey Gray ve Neil McNaughton tarafından geliştirilen Takviye Duyarlılığı Teorisi'nin (Reinforcement Sensitivity Theory - RST) temel bileşenlerinden biridir. FFFS, koşullu ve koşulsuz korku uyaranlarına karşı aracılık eder ve amygdala, medial prefrontal korteks ve periakduktal gri madde gibi yapıların dahil olduğu nöral devreler tarafından yönetilir. Anksiyete sisteminden (BIS - Davranışsal İnhibisyon Sistemi) nöroanatomik ve işlevsel olarak farklıdır; FFFS doğrudan kaçınma veya kaçış davranışlarını tetiklerken, BIS çatışma ve risk değerlendirme süreçlerini düzenler.
Etimoloji
İngilizce 'Fight-Flight-Freeze System' (Savaş-Kaç-Don Sistemleri) ifadesinin kısaltmasıdır; İngilizce 'fight' (savaşmak), 'flight' (kaçmak), 'freeze' (donmak) kelimelerinin baş harflerinden ve 'system' kelimesinden oluşur.
Karıştırmayın
Genellikle aynı teorinin bir parçası olan ve temkinli yaklaşma ile risk değerlendirmesini yöneten Davranışsal İnhibisyon Sistemi (BIS) ile karıştırılır; BIS belirsizlik ve çatışma anında dur-ve-bak stratejisi izlerken, FFFS doğrudan net tehlikeye karşı savaş, kaç veya don tepkisi üretir.