Bileşik Göz
Compound Eye
Tanım
Böcekler ve kabuklular gibi bazı eklembacaklılarda bulunan, 'ommatidyum' adı verilen çok sayıda bağımsız görsel üniteden oluşan vizyon organı.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir karıştırma sineğinin (Drosophila melanogaster) önüne hızla yaklaşan bir nesne yerleştirildiğinde, bileşik gözün sağladığı yüksek zamansal çözünürlük sayesinde sineğin milisaniyeler içinde kaçış tepkisi (kaçış vektörü oluşturma) göstermesi bu optik sistemin işlevselliğini somutlaştırır.
Derin Analiz
Bileşik göz, ommatidyum adı verilen binlerce bireysel fotoreseptör ünitesinin bir araya gelmesiyle oluşan evrimsel bir optik sistemdir. Her bir ommatidyum kendi korneasına, lensine ve retinuline sahiptir ve çevrenin küçük bir parçasını algılar. Bu sistem, omurkalılardaki tek mercekli (kamera tipi) gözlerden farklı olarak, yüksek zamansal çözünürlük ve çok geniş bir görüş alanı sağlar. Görüntü, beyinde veya optik loblarda bu bireysel ommatidyum girdilerinin mozaik benzeri birleştirilmesiyle (mozaik vizyon) oluşturulur. Hızlı hareket eden nesneleri algılamada üstün olan bu yapı, düşük mekansal çözünürlük dezavantajına sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'compound' (bileşik, karmaşık; Latince 'componere' [bir araya getirmek]) ve 'eye' (göz; Eski İngilizce 'ēage') kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Basit göz (simple eye / ocellus) ile karıştırılır; basit gözler tek bir merceğe sahipken, bileşik gözler çok sayıda bağımsız optik üniteden (ommatidyum) meydana gelir.