Dinitrogen Monoksit
Dinitrogen Monoxide
Tanım
Yaygın olarak 'gülme gazı' olarak bilinen, analjezik ve anestezik etkileri nedeniyle tıp ve diş hekimliğinde kullanılan inorganik bir bileşiktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Diş hekimliğinde operasyon sırasında dental anksiyetesi yüksek bir hastanın sakinleştirilmesi ve ağrı eşiğinin yükseltilmesi amacıyla oksijen ile kombine edilerek maske yoluyla inhale ettirilmesi.
Derin Analiz
Dinitrogen monoksit ($N_2O$), merkezi sinir sisteminde özellikle NMDA (N-metil-D-aspartat) reseptör antagonistliği ve endojen opioid sistemlerin modülasyonu yoluyla etki gösterir. Düşük konsantrasyonlarda hafif öfori, anksiyoliz ve analjezi sağlarken, yüksek konsantrasyonlarda genel anestezi indüksiyonunda kullanılır. Nörofizyolojik düzeyde, kortikal uyarılabilirliği değiştirerek bilinç durumunda hafif bir sedasyon yaratır. Psikofarmakolojik açıdan, hızlı başlangıçlı ve kısa süreli etkileri nedeniyle volatil anestezikler arasında benzersiz bir farmakokinetik profile sahiptir.
Etimoloji
Modern kimya nomenklatürüne göre Latince 'di-' [iki] + 'nitrogenium' [azot] ve Yunanca 'monos' [tek] + Latince 'oxygenium' [oksijen] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nitrik oksit (NO) ile sıklıkla karıştırılır; nitrik oksit düz düz kas gevşetici ve nörotransmitter olarak görev yapan serbest bir radikaldir, dinitrogen monoksit ise stabil bir anestezik gazdır.