Antikolinerjik İlaç
Anticholinergic Drug
Tanım
Nörotransmitter asetilkolinin salınımını veya reseptör bağlanmasını bloke ederek parasempatik sinir sistemi iletimini engelleyen farmakolojik ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Parkinson hastalığı tanısı almış 62 yaşındaki bir hastaya, tremor ve kas sertliği semptomlarını hafifletmek amacıyla sentetik bir antikolinerjik ajan olan benztropin reçete edilir. İlaç, bazal ganglionlardaki aşırı kolinerjik aktiviteyi bloke ederek motor kontrolün kısmen düzelmesini sağlar, ancak periferik yan etki olarak ağız kuruluğu ve idrar yapmada zorluk görülebilir.
Derin Analiz
Antikolinerjik ajanlar, merkezi ve periferik sinir sistemindeki muskarinik ve nikotinik asetilkolin reseptörlerini rekabetçi veya non-rekabetçi mekanizmalarla bloke eder. Periferik düzeyde düz kas tonusunu azaltır, sekresyonları (tükürük, ter, mide asidi) baskılar ve taşikardiye yol açabilir. Santral sinir sisteminde ise özellikle Parkinson hastalığı tedavisinde, dopamin-asetilkolin dengesini yeniden kurmak amacıyla kullanılır; zira striatal düzeydeki kolinerjik hiperaktivite parkinsoniyen tremor ve rijiditenin temel tetikleyicilerindendir. Yüksek dozlarda histamin, serotonin ve norepinefrin reseptörleri üzerinde de çapraz etkiler gösterebilir.
Etimoloji
Yunanca 'anti-' (karşı, zıt) + Latince 'cholinar' (kolinerjik sistemle ilgili) ve 'drug' (ilaç, kimyasal ajan) köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kolinerjik ilaçlar (asetilkolin etkisini taklit eder veya artırır, antikolinerjikler ise tam tersi blokaj yapar) vesempatomimetikler (sempatik sistemi uyarır, parasempatik blokaj yapan antikolinerjiklerden farklı bir otonomik yol izler).
Keşfetmeye Devam Edin
Asetilkolin
Asetilkolin
Acetylcholine (ach)
Merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletimi sağlayan, öğrenme, hafıza ve kas kasılmalarında kritik işlevleri bulunan birincil nörotransmiter.
İncele
Parasempatik Sinir Sistemi
Parasempatik Sinir Sistemi
Parasympathetic Nervous System
Otonom sinir sisteminin istirahat, enerji koruma, sindirim ve onarım süreçlerini yöneten temel dalıdır.
İncele
Muskarinik Reseptör
Muskarinik Reseptör
Muscarinic Receptor (machr)
Asetilkolinin yanı sıra muskarine de yanıt veren ve özellikle merkezi sinir sistemi ile düz kaslarda inhibitör etkiler aracı eden bir asetilkolin reseptör tipi.
İncele
Parkinson Hastalığı
Parkinson Hastalığı
Parkinson’s Disease (PD)
Beynin substantia nigra bölgesindeki dopamin üreten nöronların kaybından kaynaklanan, ilerleyici bir nörodejeneratif hareket bozukluğudur.
İncele