Uç Organ
End Organ
Tanım
Motor veya duyusal bir sinirin sonlandığı, kas plakları veya duyusal reseptörler gibi işlevsel yapı.
Örnek Vaka / Uygulama
Parmak uçlarıyla pürüzlü bir yüzeye dokunulduğunda derideki Pacini ve Meissner cisimcikleri (kapsüllü uç organlar) mekanik basınç değişikliklerini algılar ve bu bilgiyi aksiyon potansiyelleri şeklinde somatosensoriyel kortekse ileterek dokunun algılanmasını sağlar.
Derin Analiz
Uç organlar, periferik sinir sisteminin çevresel uyarıları algılamasını ya da merkezi sinir sisteminin komutlarını hedef dokulara iletmesini sağlayan özelleşmiş uç noktalarıdır. Duyusal uç organlar, mekanoreseptörler gibi çevresel uyaranları (dokunma, basınç, sıcaklık) elektriksel sinyallere dönüştürürken; motor uç organlar (örneğin nöromüsküler kavşaktaki motor son plaklar) sinir impulslarını kas kasılmasına çevirir. Kapsüllü uç organlar (Meissner ve Pacini cisimcikleri gibi) bağ doku kılıflarla çevrili olup adaptasyon süreleri ve duyarlılık eşikleri bakımından somatosensoriyel iletimde kritik bir rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'end' (uç, son) ve 'organ' (organ, yapı) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur; fizyolojide sinir liflerinin sonlandığı özelleşmiş uç yapıları ifade etmek için türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genellikle sinir lifi aksonu veya sinaps ile karıştırılır; ancak akson iletim hattını, sinaps nöronlar arası iletişim boşluğunu, uç organ ise sinir sisteminin periferdeki efektör veya reseptör uç yapısını ifade eder.