Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fonksiyonların Lokalizasyonu

Localization Of Function

Tanım

Serebral korteksteki belirli anatomik bölgelerin, belirli bilişsel ve davranışsal süreçlerde uzmanlaşmış olduğu nörobiyolojik ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

İnsanın konuşmayı anlaması ve üretmesi sürecinde, sol hemisferdeki inferior frontal girusun (Broca alanı) ifade edici dil işlevlerinde, superior temporal girusun ise (Wernicke alanı) alımlayıcı dil işlevlerinde gösterdiği bölgesel özelleşme, fonksiyonların lokalizasyonunun klasik bir klinik örneğidir.

Derin Analiz

Nöropsikoloji ve bilişsel sinirbilim ekseninde, beyin organizasyonunun modüler yapısını inceler. Phrenoloji ile başlayan erken dönem lokalizasyon çabaları, Broca ve Wernicke'nin afazi çalışmalarıyla ampirik bir temele oturmuş, günümüzde ise fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI) ve elektroensefalografi (EEG) gibi ileri nörogörüntüleme teknikleriyle hassasiyet kazanmıştır. Ancak modern bilişsel bilim, hiçbir üst düzey bilişsel işlevin tek başına izole bir kortikal alan tarafından yürütülemediğini; bunun yerine dağıtık sinir ağlarının (distributed neural networks) eşgüdümlü çalışmasıyla gerçekleştiğini, bu bağlamda katı lokalizasyon yerine 'göreceli uzmanlaşma' modelinin geçerli olduğunu savunur.

Etimoloji

Latince 'locus' [yer, konum] sözcüğünden türetilen lokalizasyon ile işlev veya görev anlamına gelen Latince 'functio' kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Eşpotansiyellik (Equipotentiality) ve kütlesel etkinlik (mass action) ilkeleriyle karıştırılır. Karl Lashley tarafından öne sürülen bu karşıt görüşler, beynin hasar gören bölgelerinin işlevini diğer bölgelerin devralabileceğini ve beyin hasarının etkisinin hasarın yerinden ziyade yıkılan dokunun toplam hacmine bağlı olduğunu savunur.