Hipofizektomi
Hypophysectomy / Pituitectomy
Tanım
🔹 1. (hypophysectomy):
Hipofiz bezinin cerrahi yolla çıkarılması operasyonudur.
🔹 2. (pituitectomy):
Hipofiz bezinin tamamının veya bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (hypophysectomy): Kırk beş yaşında bir hastada saptanan ve optik kiazmaya baskı yaparak görme kaybına ve aşırı büyüme hormonu salınımına (akromegaliye) neden olan büyük bir hipofiz makroadenomu vakasında, vizüel defisitleri geriletmek ve hormon seviyelerini normalize etmek amacıyla transsfenoidal hipofizektomi planlanır. 🔹 2. (pituitectomy): Klinikte akromegali tanısı alan ve büyüme hormonu salgılayan hipofiz adenomu saptanan 45 yaşında bir hastaya, optik kiyazma üzerindeki baskıyı kaldırmak ve hormonu normal seviyelere indirmek amacıyla endoskopik endonazal hipofizektomi uygulanmıştır.
Derin Analiz
🔹 1. (hypophysectomy):
Nöroşirürji ve endokrinolojide kritik bir müdahale olan hipofizektomi, genellikle hipofiz adenomları, kistik lezyonlar veya bazı hormona duyarlı metastatik kanserlerin (örneğin meme kanseri) tedavisinde uygulanır. Cerrahi yaklaşım çoğunlukla sfenoid sinüs yoluyla endoskopik transsfenoidal olarak gerçekleştirilir. Bu operasyon, hipofiz bezinin ürettiği hormonların (ACTH, TSH, GH, prolaktin, FSH, LH, oksitosin, vazopressin) salgılanmasını durdurur veya azaltır. Sonucunda hastada kalıcı veya geçici hipopitüitarizm gelişebilir; bu durum, ömür boyu hormon replasman tedavisini (kortizol, tiroid hormonu, vazopressin vb.) zorunlu kılar. Nörobiyolojik açıdan, hipotalamus-hipofiz aksının kesintiye uğraması, periferik endokrin bezlerin regülasyonunda köklü değişimlere yol açar.
🔹 2. (pituitectomy):
Hipofizektomi, hipofiz bezi tümörleri (örneğin adenomlar), kraniyofarenjiomlar veya başka tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda uygulanan nörocerrahi bir operasyondur. Hipofiz bezi 'master bez' olarak endokrin sistemi yönettiğinden, bu cerrahi müdahale somatotrop, tirotrop, kortikotrop ve gonadotrop hormon salgılayan yolların dinamiklerini kökten değiştirir. Postoperatif dönemde hastaların eksik hormonlar için ömür boyu replasman tedavisi alması klinik bir zorunluluktur. Cerrahi genellikle sfenoid sinüs yoluyla endoskopik endonazal yaklaşım ile gerçekleştirilir.
Etimoloji
🔹 1. (hypophysectomy):
Modern Latince kökenli bir terim olup, Yunanca 'hypophysis' (hipofiz bezi) + 'ektome' (ekz - [dışarı] + tome [kesmek/ayırmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
🔹 2. (pituitectomy):
Latince 'pituitarius' (balgam/mukus salgılayan, hipofiz bezi için kullanılan eski terim) + Yunanca '-ektomē' (kesip çıkarma, cerrahi olarak uzaklaştırma)
Karıştırmayın
🔹 1. (hypophysectomy):
Adenomektomi (tümörün tamamı değil, sadece adenom dokusunun hipofiz korunarak çıkarılması) ve adrenalektomi (böbrek üstü bezlerinin çıkarılması) ile sıklıkla karıştırılır.
🔹 2. (pituitectomy):
Hipofiz adenomu (cerrahinin hedefindeki patolojik lezyon) ve kraniyotomi (cerrahi yaklaşımın genel adı) ile sıklıkla karıştırılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Hipofiz Bezi
Hipofiz Bezi
Pituitary Gland
Beyin tabanında hipotalamusun altında yer alan, tüm endokrin sistemi koordine eden ve 'efendi bez' olarak bilinen bezelye büyüklüğündeki ana iç salgı bezidir.
İncele
Endokrinoloji
Endokrinoloji
Endocrinology
Endokrin bezlerin morfolojisini, fizyolojisini, biyokimyasını ve patolojisini inceleyen tıp ve biyoloji dalıdır.
İncele
Akromegali
Akromegali
Acromegaly
Yetişkinlik döneminde hipofiz bezinin aşırı büyüme hormonu salgılaması sonucu ellerde, ayaklarda, yüzde ve kafatasında görülen anormal kemik büyümesi.
İncele