Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipofizektomi

Hypophysectomy

Tanım

Hipofiz bezinin cerrahi yolla çıkarılması operasyonudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırk beş yaşında bir hastada saptanan ve optik kiazmaya baskı yaparak görme kaybına ve aşırı büyüme hormonu salınımına (akromegaliye) neden olan büyük bir hipofiz makroadenomu vakasında, vizüel defisitleri geriletmek ve hormon seviyelerini normalize etmek amacıyla transsfenoidal hipofizektomi planlanır.

Derin Analiz

Nöroşirürji ve endokrinolojide kritik bir müdahale olan hipofizektomi, genellikle hipofiz adenomları, kistik lezyonlar veya bazı hormona duyarlı metastatik kanserlerin (örneğin meme kanseri) tedavisinde uygulanır. Cerrahi yaklaşım çoğunlukla sfenoid sinüs yoluyla endoskopik transsfenoidal olarak gerçekleştirilir. Bu operasyon, hipofiz bezinin ürettiği hormonların (ACTH, TSH, GH, prolaktin, FSH, LH, oksitosin, vazopressin) salgılanmasını durdurur veya azaltır. Sonucunda hastada kalıcı veya geçici hipopitüitarizm gelişebilir; bu durum, ömür boyu hormon replasman tedavisini (kortizol, tiroid hormonu, vazopressin vb.) zorunlu kılar. Nörobiyolojik açıdan, hipotalamus-hipofiz aksının kesintiye uğraması, periferik endokrin bezlerin regülasyonunda köklü değişimlere yol açar.

Etimoloji

Modern Latince kökenli bir terim olup, Yunanca 'hypophysis' (hipofiz bezi) + 'ektome' (ekz - [dışarı] + tome [kesmek/ayırmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Adenomektomi (tümörün tamamı değil, sadece adenom dokusunun hipofiz korunarak çıkarılması) ve adrenalektomi (böbrek üstü bezlerinin çıkarılması) ile sıklıkla karıştırılır.