Antimetabolit
Antimetabolite
Tanım
Normal bir fizyolojik işlev için gereken bir moleküle moleküler yapısı aşırı derecede benzeyen, bu nedenle hücre tarafından yanlışlıkla kabul edilerek normal metabolik süreçleri bozan kimyasal madde.
Örnek Vaka / Uygulama
Antikoagülan bir ajan olan bishidroksikumarin, K vitamini molekülünün yapısını taklit ederek karaciğerde pıhtılaşma faktörü olan protrombinin üretimini engeller ve bu sayede antimetabolit işlevi görerek tromboz riskini düşürür.
Derin Analiz
Antimetabolitler, biyokimyasal ve farmakolojik düzeyde moleküler düzeydeki yapısal benzerlikleri (moleküler taklit) baz alarak çalışır. Enzimlerin aktif bölgelerine bağlanmak suretiyle ya da normal substratların yerini alarak kompetitif (yarışmalı) inhibisyona neden olurlar. Hücresel düzeyde DNA ve RNA sentezi için gerekli prekürsörlerin kullanımını bloke ederek hücre bölünmesini durdurduklarından, özellikle onkolojide kemoterapötik ajan olarak kritik bir yere sahiptirler. Bununla birlikte, bu bileşiklerin seçiciliği mutlak değildir; hızla bölünen normal dokuları da (kemik iliği, gastrointestinal mukoza) etkileyerek toksisite profili oluştururlar.
Etimoloji
Yunanca 'anti-' [karşı, zıt] + Modern Latince 'metabolismus' [metabolizma, değiş tokuş] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Metabolit ile sıkça karıştırılır; metabolit metabolik süreçlerin bir ürünü veya ara maddesiyken, antimetabolit bu sürece dışarıdan müdahale eden yapısal bir analogtur.