Travma Sonrası Kişilik Bozukluğu
Posttraumatic Personality Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası geçirdikten sonra ağır bir kafa travması atlatan 42 yaşındaki bir erkek hasta, fiziksel olarak iyileşmesine rağmen aile içi ilişkilerinde ve iş yaşamında radikal değişimler sergilemeye başlar. Eskiden sabırlı ve nazik olan birey; artık son derece dürtüsel, en küçük uyaranlara aşırı öfke patlamalarıyla tepki veren, ailesinin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına karşı tamamen duyarsız ve bencil bir tutum sergilemektedir. Nöropsikolojik değerlendirmede frontal lob işlevlerinde belirgin kayıp saptanmıştır.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan incelendiğinde, bu tablo sıklıkla frontal ve temporal lob hasarlarıyla ilişkilidir. Beynin yürütücü işlevleri, duygu düzenleme mekanizmaları ve öz-farkındalık merkezleri zarar gördüğünde, bireyin premorbid (travma öncesi) kişilik yapısında köklü kırılmalar yaşanır. Klinik tabirle 'frontal lob sendromu' ile büyük oranda örtüşen bu durumda; kayıtsızlık ve içe çekilme gibi depresif görünümlerin yanı sıra, daha baskın olarak irritabilite, dürtüsellik, benmerkezcilik ve sorumluluk alamama gibi davranışsal bozukluklar gözlemlenir. Yaşlı bireylerde ve orbitofrontal korteks lezyonlarında bellek kusurları konfabülasyon (hatırlanmayan boşlukların zihin tarafından uydurulan hikayelerle doldurulması) ile birlikte seyredebilir.
Etimoloji
Latince 'post' (sonra) + 'traumaticus' (travmaya ilişkin, Yunanca 'trauma' [yara, zedelenme]) ve Latince 'personalitas' (kişilik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Posttravmatik Stres Bozukluğu (PTSD) ile sıklıkla karıştırılır; ancak PTSD esas olarak korku, kaçınma ve yeniden yaşantılama gibi anksiyete ve travma ilişkili belirtilerle seyrederken, travma sonrası kişilik bozukluğu doğrudan nörolojik hasara bağlı kalıcı karakter ve davranış değişikliklerini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Frontal Lob Sendromu
Frontal Lob Sendromu
Frontal Lobe Syndrome
Frontal lob lezyonları sonucunda ortaya çıkan; kişilik değişiklikleri, davranışsal disinhibisyon, yürütücü işlev kayıpları ve duygu durum dalgalanmalarıyla karakterize nöropsikolojik tablo.
İncele
Konfabulasyon
Konfabulasyon
Confabulation
Bireyin bilinçli bir aldatma niyeti olmaksızın, bellek boşluklarını yanlış veya uydurma anılarla doldurması ve bunlara mutlak bir gerçeklik atfetmesi durumudur.
İncele
Dürtü Kontrol Bozukluğu
Dürtü Kontrol Bozukluğu
İmpulse-control Disorder
Kendine veya başkalarına zarar verebilecek eylemlerde bulunma yönündeki dürtülere, isteklere veya baştan çıkarıcı cazibelere direnememe durumuyla karakterize edilen psikiyatrik bozukluklar sınıfı.
İncele