Gangliyonik Blokör Ajan
Ganglionic Blocking Agent
Tanım
Otonom gangliyonlardaki sinapslarda asetilkolinin etkisini inhibe ederek kalp hızını düşüren ve kan basıncını azaltan farmakolojik ajanlar grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
Geçmişte şiddetli malign hipertansiyon vakalarında kullanılan bu ajanlar, hastanın kan basıncını hızla düşürürken, sempatik tonusun ani kaybına bağlı olarak ayağa kalktıklarında bayılma (ortostatik hipotansiyon) ve parasempatik blokaj nedeniyle şiddetli kabızlık yaşamalarına neden oluyordu.
Derin Analiz
Gangliyonik blokör ajanlar, sempatik ve parasempatik otonom sinir sisteminin her ikisinin de gangliyonik iletimini bloke ederek çalışır. Asetilkolinin nikotinik reseptörler üzerindeki postsinaptik etkisini engelleyerek otonomik çıkışları baskılarlar. Bu çift yönlü inhibisyon, kardiyovasküler sistemde belirgin bir sempatolitik etki yaratarak vazodilatasyona ve buna bağlı olarak ortostatik hipotansiyona yol açar. Tarihsel olarak hipertansiyon tedavisinde devrim niteliğinde kullanım alanları bulmuş olmalarına rağmen, gastrointestinal motilite bozuklukları, üriner retansiyon, şiddetli ortostatik hipotansiyon ve görme bulanıklığı gibi otonomik blokaja bağlı yaygın yan etki profilleri nedeniyle güncel klinik pratiklerinde yerleri son derece sınırlıdır; günümüzde temel olarak mecamylamine gibi spesifik endikasyonlar dışında neredeyse hiç reçete edilmezler.
Etimoloji
İngilizce 'ganglion' (Eski Yunanca 'ganglion': ur, şişlik, sinir düğümü) ve 'block' köklerinden türetilmiş farmakolojik sınıflandırma terimi.
Karıştırmayın
Nöromüsküler blokör ajanlar (iskelet kası kavşaklarındaki nikotinik reseptörleri hedefler; otonom gangliyonları değil) ve beta blokerler (doğrudan adrenerjik reseptörleri bloke eder, gangliyon iletimine müdahale etmez).
Keşfetmeye Devam Edin
Asetilkolin
Acetylcholine (ach)
Merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletimi sağlayan, öğrenme, hafıza ve kas kasılmalarında kritik işlevleri bulunan birincil nörotransmiter.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
ANS
İstem dışı çalışan iç organları, düz kasları ve bezleri kontrol ederek vücudun iç dengesini (homeostazi) sürdüren periferik sinir sistemi bölümüdür.
İncele