Yenilenmiş Pekiştireç Duyarlılığı Kuramı
R-rst
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) tanısı alan bir danışanın, belirsiz durumlarda aşırı risk değerlendirmesi yapması ve karar verme sürecinde kilitlenmesi, r-RST çerçevesinde aşırı aktif bir Davranışsal İnhibisyon Sistemi (BIS) ile açıklanır.
Derin Analiz
r-RST, Jeffrey Alan Gray'in özgün Pekiştireç Duyarlılığı Kuramı'nın (RST) 2000 yılında Neal McNaughton ile birlikte nörolojik ve klinik bulgular ışığında kapsamlı bir şekilde revize edilmiş versiyonudur. Kuram temel olarak üç alt sistem üzerine kuruludur: Davranışsal Yaklaşım Sistemi (BAS), Savaş-Kaç-Donma Sistemi (FFFS) ve Davranışsal İnhibisyon Sistemi (BIS). BAS, ödüllere ve iştah açıcı uyaranlara tepki verirken, dopaminerjik yollarla ilişkilendirilir ve dürtüsellik ile ilişkilidir. FFFS, tehlikeye karşı anlık kaçış, saldırı veya donma tepkilerini yönetir; amigdala ve hipotalamus gibi alt kortikal yapıların kontrolündedir. BIS ise çatışma durumlarında (örneğin hem ödül hem ceza ihtimali olduğunda) devreye girerek davranışı durdurur, risk değerlendirmesi yapar ve anksiyete ile doğrudan ilişkilendirilir. Özgün modelden farklı olarak BIS, bu revizyonla birlikte artık cezadan kaçınmayı değil, tam anlamıyla 'hedef çatışmalarını' yöneten bir kaygı merkezi olarak konumlandırılmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'revised Reinforcement Sensitivity Theory' ifadesinin kısaltmasıdır; 'reinforcement' (pekiştirme/pekiştireç, Latince 're-infortium') ve 'sensitivity' (duyarlılık, Latince 'sentire') kelimelerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Davranışsal İnhibisyon Sistemi
Davranışsal İnhibisyon Sistemi
Behavioral İnhibition System (BIS)
Pekiştirme duyarlılığı kuramında ceza, cezasız kalma ve yenilik sinyallerine yanıt vererek olumsuz sonuç doğurabilecek davranışları ve hedefe yönelik hareketleri durdıran nörobiyolojik mekanizma.
İncele
Davranışsal Yaklaşım Sistemi
Davranışsal Yaklaşım Sistemi
Behavioral Approach System (BAS)
Pekiştirme duyarlılığı teorisinde iştahsal motivasyonu kontrol ettiği ve bireyi ödül sinyallerine doğru harekete geçirdiği varsörülen fizyolojik mekanizma.
İncele