Karar Öncesi Negatif Kayma
Predecisional Negative Shift
Tanım
Bireyin bir eylem gerçekleştirme yönündeki bilinçli arzusunun, hatta kararının farkına varmasından yüzlerce milisaniye önce elektroensefalografi ile tespit edilebilen hazırlık potansiyeli bileşeni.
Örnek Vaka / Uygulama
EEG laboratuvarında bir katılımcıdan rastgele bir anda parmağını hareket ettirmesi ve ekrandaki hızla dönen bir noktanın konumuna bakarak niyetini fark ettiği anı bildirmesi istenir. Kaydedilen sinyaller incelendiğinde, beyin dalgalarında niyet bildiriminden çok önce negatif bir voltaj kayması olduğu görülür.
Derin Analiz
Nörofizyoloji ve bilişsel nörobilim bağlamında bu olgu, iradi hareketlerin tetiklenme sırasına dair köklü varsayımları sarsar. Benjamin Libet ve takipçilerinin deneysel paradigmalarında, motor korteksteki elektriksel aktivitenin (hazırlık potansiyeli), kişinin harekete geçme niyetini bilinçli olarak rapor etmesinden yaklaşık 350 milisaniye, fiziksel hareketin kendisinden ise 550 milisaniye önce başladığı gösterilmiştir. Bu zamansal gecikme, davranışın bilinçaltı nöral süreçler tarafından bilinçten bağımsız olarak başlatıldığını, dolayısıyla klasik anlamda özgür iradenin bir illüzyon olabileceği tartışmalarını doğurmuştur. Öte yandan, kullanılan kronometrik ölçüm yöntemlerinin ekolojik geçerliliği, dikkat odaklanmasının zamanlaması ve niyetin nesnel olarak rapor edilmesindeki metodolojik kısıtlar literatürde hâlâ yoğun şekilde sorgulanmaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'pre-' (önce), 'decisional' (kavramsal karar süreciyle ilgili), 'negative' (elektrofizyolojik olarak negatif yönlü sapma) ve 'shift' (potansiyel kayması) kelimelerinin birleşiminden oluşan, Benjamin Libet'in öncülük ettiği nörofizyolojik terminoloji.
Karıştırmayın
Hazırlık potansiyeli (Readiness potential / Bereitschaftspotential) ile sıklıkla karıştırılır; hazırlık potansiyeli genel motor hazırlığı kapsayan üst kavramken, karar öncesi negatif kayma bu sürecin bilinçli farkındalıktan önceki spesifik zaman aralığına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Hazırlık Potansiyeli
Hazırlık Potansiyeli
Bereitschaftspotential (BP)
İstemli bir hareketin gerçekleştirilmesinden hemen önceincelenebilen, birincil motor kortekste ortaya çıkan elektriksel beyin potansiyeli değişimidir.
İncele
Özgür İrade
Özgür İrade
Free Will
İnsanın dış etkenlerden bağımsız olarak kendi kararlarını verme, eylemlerini yönlendirme ve ahlaki sorumluluk üstlenme kapasitesi.
İncele