Dietilstilbestrol
Diethylstilbestrol (DES)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
1950'li yıllarda düşük yapma tehdidi olan hamile bir kadına koruyucu amaçla yüksek dozda DES reçete edilmiş, ancak bu gebelikten doğan kız çocuğunun ilerleyen yetişkinlik evresinde nadir görülen berrak hücreli vajinal karsinom tanısı alması, ilacın gecikmiş farmakolojik toksisitesine klasik bir klinik vaka örneği oluşturmuştur.
Derin Analiz
Dietilstilbestrol (DES), endokrin sistem üzerinde agonist etki göstererek östrojen reseptörlerine bağlanır. Farmakolojik olarak geliştirildiği dönemde uterin duvarı destekleyeceği varsayılmışsa da, ilerleyen yıllarda fetal gelişim evresinde epitel doku mutasyonlarına ve epigenetik modifikasyonlara yol açtığı kanıtlanmıştır. Özellikle dişi bireylerin in utero maruziyeti sonucunda vajinal adenokarsinom riskini artırdığı ve üreme sisteminde anatomik anomaliler yarattığı saptanmıştır. Bu yönüyle farmakoloji tarihinde endokrin bozucuların (endocrine disruptors) transgenerasyonel toksisitesini gösteren prototipik bir ajan konumundadır.
Etimoloji
Fransızca 'di-' [iki] + 'ethyl' [etradik kök] + 'stilbene' [kimyasal halka yapısı] + 'estrol' [östrojenik aktivite gösteren bileşik] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Endojen östrojenler (östradiol) ile karıştırılabilir; temel fark DES'in sentetik ve yüksek doza bağlı transgenerasyonel kanserojen potansiyele sahip bir endokrin bozucu olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Endokrin Bozucu
Endokrin Bozucu
Endocrine Disruptor
Endokrin sistemdeki hormonları bloke eden, taklit eden, uyaran veya bu yolla hormon dengesini bozan doğal ya da sentetik kimyasal maddelerdir.
İncele