Koşucu Sarhoşluğu
Runner’s High
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Maratona hazırlanan 32 yaşında bir erkek denek, yaklaşık 90 dakikalık kesintisiz ve orta-yüksek tempodaki koşunun ardından bacaklarındaki kas yorgunluğunun ve eklem ağrılarının aniden kaybolduğunu, zihninin berraklaştığını, çevresindeki renkleri daha canlı algıladığını ve yorulmaksızın saatlerce koşabileceğine dair güçlü bir coşku (öfori) hissettiğini raporlamıştır.
Derin Analiz
Uzun yıllar boyunca bu durumun tek müsebbibi olarak beta-endorfinlerin kan-beyin bariyerini aşarak opioid reseptörlerine bağlanması gösterilmiştir. Ancak modern nörogörüntüleme ve farmakolojik blokaj çalışmaları (örneğin nalokson ile yapılanlar), endojen opioid sistemin yanı sıra endokannabinoid sistemin (özellikle anandamid) bu süreçte kritik bir rol oynadığını kanıtlamıştır. Yüksek yoğunluklu aerobik egzersiz, merkezi sinir sisteminde endokannabinoid salınımını tetikler; bu da anksiyetede azalma, sedasyon ve analjezi sağlar. Prefrontal korteks aktivitesindeki geçici hipofrontalite (geçici hipofrontal durum), zihinsel geviş getirmenin (rumination) durmasını ve 'akış' (flow) deneyiminin tetiklenmesini sağlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Egzersiz bağımlılığı (exercise addiction) ile sıkça karıştırılır. Koşucu sarhoşluğu akut, geçici ve doğal bir nörokimyasal yanıttır; egzersiz bağımlılığı ise psikopatolojik bir dürtü kontrol bozukluğudur ve işlevsellikte bozulmaya yol açar.