Kimyasal Antagonizm
Chemical Antagonism
Tanım
İki maddenin doğrudan birbiriyle kimyasal reaksiyona girerek etkisiz bir kompleks oluşturması ve bu yolla farmakolojik bir etki üretmesini engellemesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil tıp kliniklerinde akut kurşun zehirlenmesi vakasıyla getirilen bir hastaya kalsiyum sodyum edetat (EDTA) uygulanması; EDTA'nın kan dolaşımındaki kurşun iyonlarıyla kimyasal olarak birleşip suda çözünür şelat kompleksi oluşturarak idrar yoluyla toksik etki göstermeden atılmasını sağlaması.
Derin Analiz
Farmakodinami ve toksikoloji ekseninde incelenen kimyasal antagonizm, klasik reseptör düzeyindeki yarışmalı veya yarışmasız antagonizmden temel bir mekanik ayrım gösterir. Burada ketlenen durum, bir ligandın reseptör bağlanma bölgesi için agonistle yarışması değildir. Doğrudan sistemik veya in vitro ortamda bulunan aktif bir molekülün (örneğin bir zehir veya aşırı doz ilaç), kimyasal bir reaktif (antidot veya şelat edici ajan) ile birleşerek nötralize edilmesidir. Örneğin, ağır metal zehirlenmelerinde kullanılan EDTA gibi şelatörlerin ağır metalleri kimyasal bağlarla sarıp inert hale getirmesi bu mekanizmanın prototipik bir örneğidir. Süreç, biyokimyasal kinetik yasalarına ve kütlenin etkisi kanununa dayanır; hücresel reseptör mimarisine uğramadan, moleküler düzeyde doğrudan bir yapısal tahribat veya bağlanma gerçekleşir.
Etimoloji
Yunanca 'khēmia' (kimya / simya) ile Yunanca 'antagonistēs' (rakip, karşı duran, 'anti-' [karşı] + 'agonizomai' [yarışmak, mücadele etmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Farmakokinetik antagonizm ve fizyolojik antagonizm. Farmakokinetik antagonizmde bir ilaç diğerinin metabolizmasını hızlandırarak etki süresini kısaltırken; fizyolojik antagonizmde iki farklı madde aynı reseptör üzerinden değil, zıt yönlü sistemik etki gösteren iki ayrı organ sistemi üzerinden birbirini dengeler (örn: sempatik ve parasempatik sistem etkileri).
Keşfetmeye Devam Edin
Antagonist
Antagonist
Biyokimyada bir reseptörün veya kimyasal maddenin etkisini engelleyen ajan; kas fizyolojisinde ise hedeflenen hareketin zıttı yönünde kuvvet üreterek hareketi kontrol eden veya yavaşlatan kas.
Şelasyon
Chelation
Metal iyonları ile iki veya daha fazla nonmetalik iyon arasında kimyasal bağların (koordinasyon bileşikleri) oluşturularak iyonların etkisizleştirilmesi veya vücuttan uzaklaştırılması sürecidir.