Aort Arkı Sendromu
Aortic Arch Syndrome
Tanım
Aort yayından çıkan ana dalların arteriyoskleroz, anevrizma veya benzeri patolojiler nedeniyle ilerleyici tıkanıklığı sonucu bölgesel kan akışının bozulmasıyla ortaya çıkan klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki erkek hasta, başını sağa çevirip park halindeki arabasını kontrol etmek isterken ani bilinç kaybı yaşayarak yere yığılmıştır. Nörolojik muayenede sol üst ekstremitede nabız alınamamakta ve sağ karotis bölgesinde üfürüm duyulmaktadır. Yapılan Doppler ultrasonografi ve anjiyografi tetkiklerinde aort arkı dallarında ilerleyici darlık saptanmış, hastaya aort arkı sendromu tanısı konulmuştur.
Derin Analiz
Aort arkı sendromu, anatomik olarak brakiyosefalik trunkus, sol ortak karotis veya sol subklavyen arterlerin lümen daralması ya da oklüzyonu ile karakterizedir. Patofizyolojik süreç genellikle aterosklerotik plak formasyonu, inflamatuar arteritler veya anevrizmal dilatasyonlara dayanır. Karotis veya vertebral arterlerin tutulumu serebral perfüzyonu doğrudan tehlikeye atar. Bu durum iskemiye bağlı olarak senkop, geçici iskemik ataklar (GİA), epileptiform nöbetler, amaurosis fugax (geçici körlük), hemipleji, afazi ve kognitif işlev bozuklukları gibi geniş bir nörolojik semptom yelpazesi doğurur. Özellikle karotis sinüs hipersensitivitesi eşlik ettiğinde, başın rotasyonu gibi basit mekanik hareketler dahi refleks bazlı bradikardi ve vazodilatasyon yoluyla senkopa neden olabilir.
Etimoloji
Latince 'aorta' [ana atardamar, Yunanca aeirein 'kaldırmak, askıya almak'] + Grekçe 'arkhos' [yay, kavis] ve Latince 'syndromon' [bir arada koşan belirtiler kümesi].
Karıştırmayın
Subklavyen çalınma sendromu (esas olarak üst ekstremite iskemisine odaklanır; ancak aort arkı sendromu daha geniş bir serebral ve sistemik dal tutulumunu kapsar), Karotis sinüs sendromu (tek başına baroreseptör aşırı duyarlılığı ile ilgilidir, aort arkı dallarının anatomik obliterasyonunu şart koşmaz).