Karotis Sinüs Sendromu
Carotid-sinus Syndrome
Tanım
Karotis sinüsün aşırı duyarlılığı sonucu ortaya çıkan; ani kan basıncı düşüşü, kalp atımında yavaşlama ve buna bağlı olarak gelişen senkop veya presenkop ataklarıyla karakterize klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Altmış beş yaşında erkek hasta, sabahları tıraş olurken jileti boynunun sol tarafına bastırdığı anda aniden gözlerinin karardığını, dizlerinin bağının çözüldüğünü ve birkaç kez kısa süreli bayılma geçirdiğini belirterek kliniğe başvurmuştur. Yapılan karotis sinüs masajı testi sırasında asistoli (kalp atımının 3 saniyeden uzun süre durması) ve sistolik kan basıncında 50 mmHg'den fazla düşüş saptanarak tanı doğrulanmıştır.
Derin Analiz
Karotis sinüs sendromu, boyun bölgesindeki karotis bifurkasyonunda yer alan baroreseptörlerin mekanik uyarılara karşı aşırı refleks yanıt vermesiyle tetiklenir. Normal fizyolojide bu reseptörler kan basıncındaki ani yükselişleri vagal sinir aktivitesini artırarak (parasempatik sistem) dengeyler. Ancak bu sendromda başın ani döndürülmesi, traş olunurken boyun bölgesine baskı uygulanması veya sıkı yaka kullanımı gibi masaj benzeri hafif uyarılar bile bradikardi (kardiyak inhibisyon), vazodilatasyon (vazodepresör yanıt) veya her ikisinin kombinasyonuyla sonuçlanır. Serebral perfüzyonun ani düşüşü kısa süreli bilinç kaybına yol açar. Klinik değerlendirmede kardiyokardiyak, vazodepresör ve miks tipler olarak alt gruplara ayrılır.
Etimoloji
Fransızca 'carotide' [şaşkınlık, sersemlik getiren damar, Yunanca 'karos' (derin uyku/sersemlik) kökünden] + Latince 'sinus' [kıvrım, cep, oyuk] + 'syndromon' [bir arada koşan bulgular topluluğu].
Karıştırmayın
Vasovagal senkop (ortam, duygu veya duruşsal tetikleyicilerle oluşur; karotis sinüs sendromu ise spesifik mekanik boyun hareketleri veya basısıyla tetiklenir) ve aortik ark sendromu.