Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Genetik Harita

Genetic Map

Tanım

Bir türün kromozomları üzerinde bilinen genlerin veya genetik belirteçlerin birbirlerine göre konumlarını ve göreceli mesafelerini gösteren şematik gösterim.

Örnek Vaka / Uygulama

Nadir görülen kalıtsal bir nörolojik bozukluğun aile içi geçişini inceleyen bir klinik genetik araştırmasında, hastalıklı bireylerle beraber kalıtılan DNA belirteçlerinin (SNP) frekansları hesaplanarak kusurlu genin kromozom üzerindeki olası adresi genetik harita yardımıyla daraltılır.

Derin Analiz

Genetik haritalama, genler arasındaki rekombinasyon (krossing-over) frekanslarının istatistiksel analzine dayanır. İki gen ne kadar uzaksa, aralarında krossing-over gerçekleşme olasılığı o kadar yüksektir; bu mantık cM (santimorgan) birimiyle ifade edilen mesafelerin hesaplanmasını sağlar. İnsan genetiğinde, çok nesilli soy ağaçları ve fenotipik kalıtım kalıplarının incelenmesiyle gen bağlantı (gene linkage) dereceleri saptanır. Bu süreç, monogenik hastalıkların haritalanmasından genom çapında ilişki çalışmasına (GWAS) uzanan spektrumda biyolojik istatistiğin temel taşını oluşturur.

Etimoloji

Latince 'genesis' (doğuş, köken, oluşum) kelimesi ile Yunanca 'mappa' (kumaş parçası, harita) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Fiziki harita (physical map) ile sıkça karıştırılır; fiziki harita nükleotit baz çiftlerinin gerçek fiziksel mesafesini gösterirken, genetik harita rekombinasyon oranlarına dayalı olasılıksal mesafeleri gösterir.