Gastrula

Tanım

Tek katmanlı blastulanın hücre hareketleriyle içe doğru katlanarak üç temel germ katmanını (ektoderm, mezoderm, endoderm) oluşturduğu erken embriyo evresi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir embriyolog, mikroskop altında amfibiyen embriyosunu incelerken blastosölün küçülmeye başladığını ve blastopor bölgesinde hücrelerin içeriye doğru göç ederek arkenteron adı verilen ilkel bağırsak boşluğunu oluşturduğunu fark eder; bu gözlem, embriyonun gastrula evresine geçtiğini kesin olarak kanıtlar.

Derin Analiz

Gastrülasyon süreci, embriyonik gelişimin en kritik morfojenetik evrelerinden biridir. Bu evrede, hücre göçü (invajinasyon, epiboli, involüsyon) yoluyla hücreler yeniden konumlanır ve yetişkin organizmanın tüm doku ve organ sistemlerinin kökenini oluşturacak üç primer germ yapısı belirginleşir. Ektoderm sinir sistemi ve deriyi, endoderm iç organlar ile sindirim kanalını, mezoderm ise kas, iskelet, dolaşım ve ürogenital sistemleri meydana getirir. Bilişsel ve nörogelişimsel süreçlerin en temeldeki histolojik temelleri bu evrede atılan ektodermal nöroistasyon ile başlar.

Etimoloji

Antik Yunanca 'gastrōla' (küçük mide/karın) kelimesinden türetilmiş olup, embriyogenezdeki içi boş yapı evresini niteler.

Karıştırmayın

Blastula ile karıştırılır; blastula hücrelerin içi boş bir küre oluşturduğu tek katmanlı erken evreyi temsil ederken, gastrula bu kürenin katlanarak çok katmanlı yapı kazandığı evredir.

Keşfetmeye Devam Edin

Blastula

Döllenmiş yumurtanın (zigot) erken embriyonik gelişim evresinde hücre bölünmeleriyle oluşan, içi sıvı dolu bir boşluğu çevreleyen küresel hücre kümesidir.

İncele

Ektoderm

Ectoderm

Gelişmekte olan embriyonun en dıştaki primer germ yaprağı olup, başta sinir sistemi ve deri olmak üzere organizmanın dış çevreyle temas eden kritik yapılarını oluşturan embriyonik tabakadır.

İncele

Endoderm

Gelişmekte olan embriyonun üç birincil germ tabakasından en içte yer alanı olup, gastrointestinal ve solunum sistemlerinin epitel örtüsünü oluşturur.

İncele