Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğru Red

Correct Rejection

Tanım

Sinyal tespit kuramında, hedef bir uyarıcının bulunmadığı dururumda katılımcının uyarıcının yokluğunu doğru bir şekilde rapor etmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Havaalanı güvenlik taramasında X-ray cihazına bakan bir operatörün, ekrandan geçmekte olan bavulda herhangi bir yasaklı madde (silah, patlayıcı) olmadığı halde ekranı temiz olarak değerlendirip alarm vermemesi durumu doğru red örneğidir.

Derin Analiz

Psikofizik ve bilişsel karar verme süreçlerinde, sinyal tespit kuramı (Signal Detection Theory - SDT) çerçevesinde değerlendirilen dört temel karar çıktısından biridir. Bireyin belirsiz veya gürültülü bir uyarıcı ortamında, hedef uyarıcının ('sinyal') gerçekten mevcut olmadığını saptayarak pasif kalmayı veya 'yok' yanıtını vermeyi başardığı durumu ifade eder. Nöral düzeyde, bu süreç prefrontal korteks ve parietal ağların eşik altı uyarımları filtreleme ve 'gürültü' ile 'sinyal' arasındaki ayırt etme kapasitesini (genellikle d' indeksi ile ölçülür) optimize etme mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Yanlış alarm (false alarm) oranının tersini temsil ederek, bireyin duyarlılığının ve yanıt önyargısının (beta) matematiksel olarak hesaplanmasında kritik bir parametre oluşturur.

Etimoloji

Latince 'correctus' [doğru, kusursuz] (con- + regere [yöneltmek, düzeltmek]) ve 'rejectio' [geri çevirme, atma] (re- [geri] + jacere [atmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yanlış alarm (false alarm) ile sıklıkla karıştırılır; yanlış alarmda uyarıcı yokken var olduğu bildirilirken, doğru reddedilmeyle uyarıcı yokken yok olduğu doğru bilinir. Iska (miss) ile de karıştırılabilir; ıskada hedef vardır ancak fark edilememiştir.