Uç Ayaklar
End Feet
Tanım
Nöronal aksonların veya astrositlerin hedef dokuyla temas eden özelleşmiş terminal genişlemeleridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında iskemik inme modelleri incelenirken, oksijen yoksunluğunun astrositer uç ayaklarda (end feet) şişmeye ve kan-beyin bariyerinin bozulmasına yol açtığı konfokal mikroskopi ile gözlemlenebilir.
Derin Analiz
Uç ayaklar, özellikle astrositlerin (bir tür glial hücre) kılcal damarları saran (perivasküler astrositik ayaklar) genişlemiş uç kısımları bağlamında kritik bir öneme sahiptir. Kan-beyin bariyerinin (KBB) yapısal bütünlüğünün korunmasında, nörovasküler eşleşmede ve merkezi sinir sisteminin iyonik homeostazisinde aktif rol oynarlar. Aksonal uçlarda ise sinaptik keseciklerin depolandığı ve nörotransmitter salınımının gerçekleştiği presinaptik terminalleri ifade eder. Astrositer uç ayaklar, endotel hücreleri üzerindeki bazal laminaya tutunarak glial limitans tabakasını oluşturur ve beyin parankimini dolaşımdaki toksik ajanlardan izole eder.
Etimoloji
İngilizce 'end' (son, uç) ve 'foot' (ayak) sözcüklerinin çoğul birleşimi; nörobiyolojide morfolojik yapıların terminal uzantılarını betimlemek için kullanılan işlevsel bir anatomik terimdir.
Karıştırmayın
Dendritik dikenler (dendritic spines) ile karıştırılabilir; ancak dendritik dikenler postsinaptik alıcı bölgelerken, uç ayaklar aksonal salınım bölgelerini veya astrositer vasküler sarıkları tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Astrosit
Astrocyte
Merkezi sinir sisteminde yer alan, nöronlara yapısal destek sağlayan, homeostazis kontrolü ve kan-beyin bariyerinin idamesinde kritik rol oynayan yıldız biçimli glial hücre.
Kan-beyin Bariyeri
Blood–brain Barrier
Merkezi sinir sistemini dolaşımdaki kanda bulunan zararlı maddelerden, patojenlerden ve toksinlerden koruyan, beyin kılcal damarlarının endotel hücreleri tarafından oluşturulan yüksek seçiciliğe sahip yarı geçirgen bir bariyerdir.