Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hücre İskeleti

Cytoskeleton

Tanım

Tüm hücrelerin sitoplazmasında yer alan; filamentler ve mikrotübüllerden oluşan, hücresel şekli koruyan ve moleküler taşımayı yöneten dinamik çatı ağı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nöronun aksonu boyunca sinaptik veziküllerin nörotransmitter salınımı için hücre terminaline kadar mikrotübül rayları üzerinde motor proteinler aracılığıyla taşınması, hücre iskeletinin dinamik işlevine kusursuz bir örnektir.

Derin Analiz

Hücre iskeleti, nörobilim ve hücre biyolojisinde nöronal polaritenin korunmasından aksonal taşımanın mekanik altyapısına kadar kritik roller üstlenen lifli bir protein matrisidir. Aktin filamentleri, ara filamentler ve mikrotübüllerden oluşan bu yapı, statik bir çatıdan ziyade saniyeler içinde sökülüp yeniden kurulabilen son derece dinamik bir sistemdir. Nöronal sinapslarda veziküllerin aktarımından hücre bölünmesine kadar her aşamada motor proteinlerle (kinezin ve dineyin gibi) ortak çalışır. Nörodejeneratif süreçlerde (örneğin Alzheimer hastalığında tau proteinlerinin hiperfosforilasyonu sonucu mikrotübül stabilitesinin bozulması) hücre iskeletinin bütünlüğünün kaybolduğu gözlemlenmektedir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'kytos' (hücre, kap) ve 'skeletos' (kurutulmuş beden, iskelet) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Hücre zarı (hücreyi dıştan çevreleyen seçici geçirgen bariyer) ile karıştırılır; oysa hücre iskeleti hücrenin içindeki yapısal ve işlevsel çatı ağıdır.