Savunmacı Saldırganlık
Defensive Aggression
Tanım
Algılanan bir tehdit veya tehlike karşısında, esas olarak kaçışın imkansız olduğu durumlarda ortaya çıkan, hayatta kalma odaklı reaktif düşmanca davranış.
Örnek Vaka / Uygulama
Köşeye sıkıştırılan vahşi bir hayvanın, yaklaşan araştırmacıya saldırması. İnsan psikopatolojisinde ise, kronik travma geçirmiş bir bireyin, tamamen zararsız bir eleştiriyi veya ani bir hareketi ölümcül bir tehdit olarak algılayıp aşırı bir öfke ve şiddetle karşılık vermesi.
Derin Analiz
Evrimsel psikoloji ve hayvan etolojisi bağlamında savunmacı saldırganlık, organizmanın predasyon veya conspecific (tür içi) tehditler karşısında sergilediği adaptif bir tepkidir. Nörobiyolojik düzeyde, bu davranışın arkasındaki devreler limbik sistem, özellikle de amigdala ile hipotalamus arasındaki projeksiyonlar üzerinden işler; prefrontal korteksin inhibitör kontrolünün aniden devre dışı kalmasıyla sempatik sinir sistemi maksimum düzeyde aktive olur. Klinik ve deneysel gözlemlerde, bu saldırganlık biçimi avcı tepkisinden (predatory aggression) farklıdır; çünkü hedef yok etmek değil, tehdit unsurunu uzaklaştırmak veya kaçış rotası açmaktır.
Etimoloji
Latince 'defendere' (uzaklaştırmak, korumak) + 'aggressio' (üzerine yürümek, saldırı)
Karıştırmayın
Predatuvar saldırganlık (avlanma odaklı, sakin ve hesaplıdır; savunmacı saldırganlık ise yüksek düzeyde korku, otonom uyarılma ve panik içerir).