Kesikli Kontrol
Discrete Control
Tanım
Sistem girdilerinin veya çıktı değerlerinin belirli ve sınırlı aralıklarla, süreklilik arz etmeyen zaman dilimlerinde güncellendiği denetim mekanizması.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir uzmanın mikroskop altında hassas bir cerrahi aleti yönlendirirken eliyle sürekli bir yay çizmeyip, her milimetrede duraksayarak milimetrik düzeltmeler yapması ve bu hamleleri ardışık, ayrısal birer karar döngüsü olarak gerçekleştirmesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve motor kontrol literatüründe, insan hareketinin veya bilişsel karar verme süreçlerinin kesintisiz (continuous) bir akış yerine, belirli eşik değerlerine ulaşıldığında devreye giren ayrı duraklar veya paketler halinde işlendiğini açıklayan paradigmadır. Özellikle insan-bilgisayar etkileşimi, motor öğrenme ve kibernetik sistemlerde, sinir sisteminin anlık geri bildirim döngülerini sürekli değil, örneklenmiş zaman dilimlerinde (sampled-data systems) işleme kapasitesini modeller. Nörobiyolojik düzeyde, bazal ganglionlar ve serebellum arasındaki döngüsel devrelerin, hareketin planlanmasında kesikli darbeler (pulsatile commands) ürettiği ampirik olarak gösterilmiştir.
Etimoloji
Latince 'discernere' (ayırt etmek, bölmek) fiilinden türeyen 'discretus' (ayrı, kesikli) sıfatı ile Latince 'contra-rotulum' (denetleme defteri) kökünden gelen kontrol kelimesinin birleşimidir.
Karıştırmayın
Sürekli kontrol (continuous control) ile karıştırılır; sürekli kontrolde değişkenler zamanın her anında güncellenirken, kesikli kontrolde işlemler belirli zaman aralıklarında veya olay bazlı tetiklenir.