Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Serebrovasküler Yetersizlik

Cerebral Vascular İnsufficiency

Tanım

Beyin dokusuna yeterli kan, oksijen ve besin maddesi ulaştırılamaması durumunu tanımlayan klinik bir terimdir.

Örnek Vaka / Uygulama

68 yaşında erkek hasta, son altı aydır özellikle ani ayağa kalkmalarda belirginleşen baş dönmesi, kısa süreli hafıza dalgalanmaları ve konsantrasyon güçlüğü şikayetleriyle başvurur. Nöropsikolojik değerlendirmede yürütücü işlevlerde hafif düzeyde gerileme saptanır; yapılan MRG taramasında periventriküler beyaz maddede iskemik gliotik değişiklikler ve serebral iskemi bulguları doğrulanır.

Derin Analiz

Serebrovasküler yetersizlik, beyin parankiminin metabolik gereksinimlerini karşılayacak düzeyde serebral kan akımının (CBF) sağlanamaması halidir. Genellikle aterosklerotik süreçler, endotel disfonksiyonu veya kardiyak debideki düşüşler neticesinde ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzlemde, iskemi sınırındaki bölgelerde (penumbra) nöronal depolarizasyon bozuklukları, eksitotoksisite ve oksidatif stres kaskadını tetikler. Klinik pratikte geçici iskemik ataklar (GİA), bilişsel işlevlerde dalgalanmalar, yürüme bozuklukları ve kronik hipoperfüzyona bağlı vasküler demans bulgularıyla kendini gösterebilir. Nöroradyolojik görüntülemelerde mikro vasküler hasarlar ve beyaz madde lezyonları sıklıkla izlenir.

Etimoloji

Latince 'cerebrum' [beyin] + 'vasculum' [damarcık/küçük damar] ve orta Türkçe kökenli 'yetersizlik' [kâfi gelmeme durumu] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İnme (Cerebrovascular Accident - CVA) ile sıklıkla karıştırılır; inme akut ve kalıcı doku kaybına (enfarktüs) yol açarken, serebrovasküler yetersizlik daha kronik, yaygın ve sıklıkla geçici hipoperfüzyon durumlarını ifade eder.