Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Lek Çiftleşmesi

Lek Mating

Tanım

Erkeklerin belirli bir alanda toplanarak karmaşık görsel ve sesli gösteriler sergilediği, dişilerin ise bu alanı ziyaret ederek seçtiği bir çiftleşme sistemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Büyük devekuşu veya çayır tavuğu (greater prairie-chicken) türlerinde erkeklerin her yıl aynı şafak vakti belirli bir otlakta toplanıp kabarma, kanat çırpma ve özel ötüşler sergilemesi; dişilerin ise bu arenayı dolaşarak en baskın ve sağlıklı gösteriyi yapan erkeği çiftleşmek üzere seçmesi.

Derin Analiz

Evrimsel ekoloji ve davranış bilimleri bağlamında lek mating, kaynak savunmasından ziyade doğrudan dişi tercihlerine ve erkek kalitesine dayalı bir cinsel seçilim mekanizmasıdır. Erkekler bu alanlarda (leklerde) küçük bireysel bölgeler kurar ve dişilere herhangi bir ebeveyn bakım ya da kaynak sağlamazlar. Dişiler yalnızca erkeklerin genetik kalitesini yansıtan gösteri performanslarını (fenotipik göstergeler) değerlendirerek eş seçimi yapar. Bu sistem, tür içinde eşleşme başarısının küçük bir erkek azınlığında yoğunlaşmasına, buna karşın genetik çeşitliliğin ve seksüel dimorfizmin evrimsel olarak hızlanmasına yol açar.

Etimoloji

İsveççe 'lek' (oyun, eğlence, gösteri amacıyla bir araya gelme) sözcüğünden türetilmiştir; evrimsel biyoloji ve etolojide erkeklerin toplu gösteri alanlarını tanımlamak için kullanılır.

Karıştırmayın

Harem sistemi (tek bir erkeğin birden fazla dişi grubunu doğrudan kaynaklar üzerinden savunması) ve monatomi (tek eşlilik); lek sisteminde kaynak savunması yoktur ve erkekler yalnızca gen aktarımı için rekabet eder.