Modal Eylem Kalıbı
Modal Action Pattern (MAP)
Tanım
Belirli bir uyarıcıya yanıt olarak ortaya çıkan, tür özgü ancak bireyler arası ve birey içi varyasyon gösterebilen tipik davranış kalıbıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yumurtasını yuvadan düşüren bir kazın, boynunu uzatarak yumurtayı gagasıyla yuvaya doğru yuvarlaması klasik bir modal eylem kalıbıdır. Kaz, yumurta yuvadan alınsa bile bu hareketi tamamlama eğilimindedir; ancak hareketin hızı, açısı ve süresi her kazda ve her denemede küçük istatistiksel sapmalar, yani varyasyonlar gösterir.
Derin Analiz
Klasik etolojide bu kavram için 'sabit eylem kalıbı' (fixed action pattern) terimi kullanılmaktaydı; ancak bu eski terminoloji, davranışın katı ve tamamen değişmez olduğu yanılgısını doğuruyordu. Modern etoloji ve davranış bilimleri, bu kalıpların mutlak olmadığını, organizmanın içsel durumuna ve çevresel bağlama göre esneklik gösterdiğini vurgulamak için 'modal eylem kalıbı' ifadesini benimsemiştir. Tetikleyici uyarıcı (releaser) ile karşılaşan sinir sistemi, doğuştan gelen motor programları devreye sokar; fakat bu süreç istatistiksel bir dağılım sergiler ve popülasyon içindeki en yaygın modaliteyi temsil eder.
Etimoloji
Latince 'modus' (ölçü, tarz, biçim) sözcüğü ile İngilizce 'action' (eylem) ve 'pattern' (kalıp, örüntü) terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sabit eylem kalıbı (fixed action pattern) ile sıklıkla karıştırılır; aradaki temel fark, modal eylem kalıbının bireyler arası ve birey içi davranışsal varyasyona ve esnekliğe izin verdiğini kabul etmesidir.