Kortikosteron
Corticosterone
Tanım
Protein, yağ ve karbonhidrat metabolizmasını düzenleyen ve plazma konsantrasyonu stres indeksi olarak kullanılan glükokortikoid işlevli bir kortikosteroid hormondur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik sosyal yenilgi stresi (social defeat stress) paradigmasına maruz bırakılan bir laboratuvar kemirgeninin kan plazmasındaki kortikosteron seviyelerinin, kontrol grubuna kıyasla belirgin şekilde yükseldiği tespit edilmiştir. Bu ölçüm, hayvanın deneyimlediği çevresel baskının nöroendokrin yansımasını kantitatif olarak doğrular.
Derin Analiz
Adrenal korteksin zona fasciculata tabakasında sentezlenen kortikosteron, özellikle kemirgenler, sürüngenler ve kuşlar gibi pek çok türdeincelenen temel bir glükokortikoiddir. İnsanlarda primer glükokortikoid rolünü kortizol üstlenirken, kortikosteron daha düşük konsantrasyonlarda bulunur ancak yine de mineralokortikoid ve glükokortikoid yolların ara ürünü olarak kritik bir metabolik role sahiptir. HPA (Hipotalamus-Pitüiter-Adrenal) aksının aktivasyonu sonucunda salınımı tetiklenir; bu yönüyle preklinik ve nörobiyolojik araştırmalarda fizyolojik stresin objektif bir biyobelirteci olarak laboratuvar ortamında sıklıkla ölçülür.
Etimoloji
Latince 'cortex' [kabuk] kelimesi ile steroid hormon sınıfını belirten önekin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kortizol ile sıkça karıştırılır; kortizol insanlarda primer glükokortikoid iken kortikosteron kemirgenlerde primer stres hormonudur ve kimyasal yapısında 17-alfa hidroksilasyon eksikliği ile ayrılır.