Kalsiyum Eksikliği Bozuklukları
Calcium-deficiency Disorders
Tanım
Dokulardaki yetersiz kalsiyum seviyelerinin neden olduğu; iskelet, kas ve sinir sistemini etkileyen fizyolojik patolojiler grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
62 yaşında postmenopozal dönemdeki bir kadın hastanın, hafif bir düşme sonrasında omurgasında ani gelişen şiddetli sırt ağrısı ile başvurması ve yapılan radyolojik incelemede trabeküler kemik yoğunluğunda belirgin azalma (osteoporoz) saptanması.
Derin Analiz
Kalsiyum homeostazı, paratiroid hormon, kalsitonin ve D vitamini arasındaki hassas endokrin dengeye dayanır. Besinlerle alınan kalsiyumun bağırsaklardan emilimi ve kemik matrisine depolanması D vitamini varlığında gerçekleşir. Bu mekanizmanın aksaması çocukluk çağında raşitizme, yetişkinlerde osteomalaziye, yaşlanma veya postmenopozal süreçlerde ise osteoporoza yol açar. Ayrıca plazma iyonize kalsiyum seviyesinin kritik eşiğin altına düşmesi, nöromüsküler uyarılabilirlik eşiğini düşürerek tetani ve istemsiz kas spazmları ile karakterize nörolojik bulguları tetikler. Psikiyatrik ve bilişsel boyutta, kronik kalsiyum dengesizlikleri nörotransmiter salınımını (özellikle ekzitatör sinapslarda) bozarak anksiyete, konfüzyon ve kognitif yavaşlama tablolarına zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'calx' (kireç, taş) kökünden türetilen kalsiyum sözcüğü ile Eski İngilizce 'teon' (zarar vermek, eksiltmek) kökünden gelen eksiklik ve bozukluk kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Osteopeni (kemik mineral yoğunluğunda osteoporoza göre daha hafif düşüş) ve hiperkalsemi (kanda aşırı kalsiyum bulunması durumu).