Astrositozis
Astrocytosis
Tanım
Merkezi sinir sisteminde nöron kaybına yol açan hipoksi veya hipoglisemi gibi patolojik durumlara yanıt olarak astrositlerin çoğalması ve büyümesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Geçici bir serebral iskemi (inme) geçiren bir hastanın nöroloji laboratuvarındaki post-mortem beyin dokusu incelendiğinde, infarkt alanının çevresinde GFAP pozitif astrositlerin yoğunlaşarak sınır duvarı ördüğü ve astrositozis tablosu oluşturduğu gözlemlenir.
Derin Analiz
Astrositozis, nörogliyal hücrelerin en kalabalık grubu olan astrositlerin, beyin dokusundaki hasara karşı gösterdiği birincil reaktif gliyozis biçimidir. Oksijen veya glukoz yoksunluğu (iskemi, hipoksi) nedeniyle nöronal apoptotik veya nekrotik yıkımın yaşandığı bölgelerde, astrositler proliferasyona uğrar ve hipertrofi gösterir. Bu süreç, hasarlı dokunun sınırlandırılması ve homeostazın yeniden sağlanması için kritik bir koruyucu mekanizma olarak başlasa da, uzun vadede nöronal rejenerasyonu engelleyen gliyal skar (scar) oluşumuna zemin hazırlayabilir. Nöropatolojik incelemelerde GFAP (Glial Fibriler Asidik Protein) ekspresyonundaki belirgin artışla karakterizedir.
Etimoloji
Yunanca 'astron' (yıldız) + 'kytos' (hücre) sözcüklerinin birleşiminden türetilen astrosit kelimesine, Latince kökenli 'durum/süreç' belirten '-osis' ekinin eklenmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Gliyozis (genel glial reaksiyonları kapsayan daha geniş bir üst terimdir; astrositozis ise spesifik olarak astrositlerin çoğalmasını ifade eder) ve Mikrogliozis (bağışıklık tepkisi olarak mikroglia hücrelerinin aktive olup çoğalması durumu).