Uyarılgan Postsinaptik Potansiyel (EPSP)
Excitatory Postsynaptic Potential (EPSP)
Tanım
Komşu nörondan salınan nörotransmitterlerin etkisiyle postsynaptik zarın elektriksel yük farkının geçici olarak azalması ve hücrenin aksiyon potansiyeli üretme olasılığının artması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Örneğin, bir birey sıcak bir sobaya dokunduğunda derideki reseptörler uyarılır ve duyusal nöronlar boyunca elektrik sinyalleri omuriliğe taşınır. Bu sinyaller motor nöronların dendritlerine ulaştığında ardışık EPSP dalgaları üretir. Bu dalgalar eşik değeri aştığında motor nöronda aksiyon potansiyeli tetiklenir ve kas kasılması gerçekleşerek el hızla geri çekilir.
Derin Analiz
Uyarılgan postsinaptik potansiyel (EPSP), nöronlar arası kimyasal iletimin temel depolarizasyon basamağıdır. Presinaptik nörondan salınan nörotransmitterler (örneğin glutamat), postsynaptik membrandaki ligand kapılı iyon kanallarına bağlandığında, genellikle sodyum ($Na^+$) gibi katyonların hücre içine akışına izin verir. Bu durum, iç kısımdaki negatif elektriksel yükü azaltarak zar potansiyelini eşik değerine (threshold) yaklaştırır. Tek başına bir EPSP genellikle aksiyon potansiyeli tetiklemek için yetersizdir; ancak uzaysal (spatial) ve zamansal (temporal) toplulaştırma (summation) mekanizmaları sayesinde bu potansiyeller birikerek sinirsel ateşlemeyi tetikler.
Etimoloji
Latince 'excitare' (harekete geçirmek, uyandırmak) + Yunanca 'post' (sonra) + Latince 'synapsis' (bağlantı, kavşak) + potansiyel kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik bir nörofizyoloji terimidir.
Karıştırmayın
İnhibitör postsinaptik potansiyel (IPSP) ile sıklıkla karıştırılır. IPSP, hücre zarını hiperpolarize ederek aksiyon potansiyeli ihtimalini azaltırken, EPSP depolarizasyon yaratarak bu ihtimali artırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Aksiyon Potansiyeli
Action Potential (AP)
Bir nöronun aksonu boyunca sinirsel iletimi sağlayan, hücre zarındaki elektriksel potansiyelin hızlı ve geçici bir şekilde depolarize olup yeniden dinlenme durumuna dönmesi sürecidir.
Depolarizasyon
Depolarization
Hücre zarının iç kısmının dış kısmına göre daha az negatif bir elektrik potansiyeline ulaşması durumu.