Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hemisferektomi

Hemispherectomy

Tanım

İlaç tedavisine dirençli epilepsi gibi şiddetli nörolojik patolojileri durdurmak amacıyla, beyin yarımkürelerinden birinin cerrahi olarak çıkarılması veya işlevsel olarak ayrılması işlemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli ve günde onlarca kez tekrarlayan dirençli nöbetler geçiren 6 yaşındaki bir çocuk vakasında, sağ hemisferdeki yaygın displazi nedeniyle ilaçlar etki göstermemiştir. Nöroloji ve beyin cerrahisi konseyleri kararıyla hastaya fonksiyonel hemisferektomi uygulanmış, operasyon sonrasında nöbet aktivitesi durdurulmuş ve yoğun rehabilitasyonla motor ile dil fonksiyonlarında kısmi iyileşme sağlanmıştır.

Derin Analiz

Hemisferektomi, nöroşirürji ve pediatrik nöroloji pratiğinde başvurulan en radikal cerrahi müdahalelerden biridir. Temel endikasyonu, diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen ve epileptik nöbetlerin kaynağı olan tek taraflı yaygın beyin lezyonlarıdır (örn. Rasmussen ensefaliti, Sturge-Weber sendromu veya şiddetli kortikal displaziler). İşlem iki temel teknikte incelenir: Anatomik hemisferektomi, hastalıklı hemisferin kafatasından tamamen çıkarılmasını kapsarken; fonksiyonel hemisferektomi, dokunun büyük kısmını yerinde bırakarak sinirsel bağlantıların cerrahi olarak kesilmesiyle gerçekleştirilir. Nöropsikolojik açıdan bu operasyon, özellikle erken çocukluk döneminde beynin yüksek plastisite kapasitesi sayesinde, kalan tek yarımkürenin diğer yarımın işlevlerinin bir kısmını üstlenmesine olanak tanır. Ancak yine de kontralateral hemipleji, görme alanı kayıpları ve belirli bilişsel işlevlerde kalıcı defisitler kaçınılmazdır.

Etimoloji

Yunanca 'hemi-' [yarım] + 'sphaira' [küre] sözcüklerinin birleşimi ve Latince '-ectomia' [cerrahi olarak kesip çıkarma] ekinin eklenmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kallozotomi (corpus callosum kesilmesi) ile karıştırılır; kallozotomi iki hemisfer arasındaki iletişimi kesen sınırlı bir cerrahidir, hemisferektomi ise tüm bir yarımküreyi hedefler.