Yürütücü Organ
Executive Organ
Tanım
Bir duyusal uyarıcıya karşı verilen fiziksel veya fizyolojik yanıtta birincil rol oynayan, eylemi gerçekleştiren temel bedensel uzuv.
Örnek Vaka / Uygulama
Kişi masanın üzerinde duran sıcak bir metal cisme uzandığında, bu uyarıcıyı algılayan görsel sistem ve yönlendirmeyi sağlayan gözler 'yardımcı organ' olarak işlev görürken; cismi kavrayan ve dokunma eylemini bizzat sonlandıran el, bu süreçteki 'yürütücü organ' konumundadır.
Derin Analiz
Psikofizyoloji ve davranışçı yaklaşımlarda yürütücü organ kavramı, algı-tepki zincirinin uç noktasını oluşturur. Organizmanın çevresel bir uyarıcıya maruz kalmasının ardından, merkezi sinir sisteminde işlenen bilginin motor çıktılara dönüştürülerek fiiliyata döküldüğü yapıdır. Bu mekanizmada yürütücü organ, komuta merkezinden gelen sinyalleri doğrudan işlevsel bir davranışa (örneğin dokunma, kavrama, kaçma) çevirirken, duyu organları veya yardımcı kas grupları bu süreçte ikincil (yardımcı) destek sağlar.
Etimoloji
Latince 'exsequi' (yerine getirmek, uygulamak, sonuna kadar götürmek) fiilinden türetilen 'executivus' sıfatı ile Yunanca 'organon' (alet, vasıta, uzuv) kelimesinin birleşimidir.
Karıştırmayın
Yardımcı organ (auxiliary organ) ve reseptör organ ile karıştırılır; ayırt edici nokta yürütücü organın eylemi icra eden nihai yapı olması, yardımcı organın ise süreci sadece kolaylaştırmasıdır.