Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Maruziyet Sağırlığı

Exposure Deafness

Tanım

Yüksek seslere uzun süre maruz kalma sonucunda ortaya çıkan, geçici veya kalıcı nitelikteki işitme kaybıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllarca ağır endüstriyel makinelerin bulunduğu bir fabrikada kulak koruyucu ekipman kullanmadan çalışan bir bireyde, zamanla yüksek frekanslı sesleri duyma yetisinde belirgin bir düşüş ve çınlama (tinnitus) şikayetlerinin baş göstermesi.

Derin Analiz

Maruziyet sağırlığı, kokleadaki tüy hücrelerinin (stereosilia) aşırı akustik enerji nedeniyle mekanik stres altında kalması ve hasar görmesi veya metabolik olarak tükenmesiyle karakterizedir. Patofizyolojik düzeyde, şiddetli ses dalgaları, baziller membran üzerinde aşırı yer değiştirmeye yol açarak hücresel düzeyde oksidatif strese ve eksitotoksisiteye neden olur. Akut durumlarda geçici eşik kayması (temporary threshold shift) gözlenirken, kronik ve yüksek şiddetli maruziyet kalıcı tüy hücresi kaybına ve işitme sinirinde irreversibl bozulmalara zemin hazırlar. Klinik değerlendirmede odyometri testleri ile frekansa özgü işitme kayıpları haritalandırılır.

Etimoloji

İngilizce 'exposure' (maruz kalma, dışta bırakma; Latince 'exponere' [açığa çıkarmak]) ve 'deafness' (sağırlık; Eski İngilizce 'dēaf' [donuk, sağır] kökünden) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Presbiyuzi (yaşlılığa bağlı ilerleyici işitme kaybı) ile karıştırılabilir; temel fark, maruziyet sağırlığının çevresel akustik travmaya bağlı olması ve yaş bağımsız gelişebilmesidir.