Savaş-kaç Sistemi
FFS
Tanım
Tehdit edici uyarıcılara karşı organizmanın hayatta kalmasını sağlayan, anında kaçma veya savaşma tepkisini tetikleyen doğuştan gelen nörobiyolojik sistem.
Örnek Vaka / Uygulama
Issız bir ormanda yürüyen bir bireyin ani olarak karşısına agresif bir bozkurt çıkması durumunda, duyusal girdiler talamustan doğrudan amigdalaya iletilir ve milisaniyeler içinde FFS devreye girer; kalp atış hızı fırlar, kan iskelet kaslarına pompalanır ve birey ya saldırmak ya da kaçmak üzere fiziksel olarak reaksiyona hazırlanır.
Derin Analiz
Jeffrey Gray'in pekiştireç duyarlılığı teorisinde temellendirilen Savaş-Kaç Sistemi (FFS), koşulsuz cezalandırıcılara ve aversif (itici) uyarıcılara yanıt olarak devreye giren alt kortikal bir devredir. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, amigdala, hipotalamus ve periakudüktal gri madde (PAG) ekseninde şekillenir. Savaş-kaç sistemi, anksiyete ile karakterize olan Davranışsal İ inhibisyon Sisteminden (BIS) nöatomi ve işlevsel olarak ayrışır; FFS doğrudan korku ve panik tepkilerini, yani otonom sinir sisteminin sempatik dalının ani ve maksimum düzeyde aktivasyonunu yönetir.
Etimoloji
İngilizce 'fight-flight system' ifadesinin kısaltması olup, kökenini evrimsel biyoloji ve Gray'in pekiştireç duyarlılığı teorisinden (reinforcement sensitivity theory) alır.
Karıştırmayın
Davranışsal İnhibisyon Sistemi (BIS) ile sıklıkla karıştırılır; BIS belirsiz ve potansiyel tehlikelerde dur-ve-bak tepkisi üretip kaygı yaratırken, FFS net ve mevcut tehditler karşısında doğrudan kaçış ya da dövüş tepkisi üretip korku yaratır.