Özel Gelişimsel Bozukluklar
Specific Developmental Disorders
Tanım
Erken çocukluk döneminden itibaren belirli ve sınırlı bir işlevsellik veya yetenek alanının, genel zeka geriliği, otizm spektrum bozukluğu ya da başka bir tıbbi duruma bağlanmaksızın, normal gelişim göstermemesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir ilkokul öğrencisi, zeka testlerinde (WISC-R) sözel ve performans alt testlerinde yaşının üstünde veya normal sınırlarda puanlar almasına rağmen, yazılı anlatım ve okuma becerilerinde kronik ve aşırı zorluklar yaşamaktadır. Çocuğun bu akademik ve işlevsel yetersizliği görme, işitme kaybına, yetersiz eğitime veya genel bir zeka geriliğine bağlanamamaktadır. Bu tablo, spesifik bir gelişimsel alanın erken yaştan itibaren uygun şekilde gelişmemesini temsil eder.
Derin Analiz
Özel gelişimsel bozukluklar, nörogelişimsel süreçlerdeki izole aksamaları karakterize eder. Genel zeka düzeyinin yaş beklentilerine uygun veya ortalamanın üzerinde olmasına karşın, dil, akademik beceriler veya motor koordinasyon gibi spesifik alt alanlarda belirgin bir gelişimsel gecikme veya sapma görülür. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde, serebral hemisferler arasındaki işlevsel lateralizasyon anomalileri, interhemisferik bağlantı kusurları ve spesifik kortikal bölgelerdeki mikro yapısal farklılıklar ön plana çıkar. Bu kategoride yer alan bozukluklar, genel bir entelektüel yıkımdan ziyade, beyin içi bilgi işleme devrelerindeki hedefli modüler yetersizliklerle ilişkilendirilir. Tanı sürecinde, gelişimsel izleme, nöropsikolojik bataryalar ve ayrıntılı psikometrik değerlendirmeler kritik rol oynar; zira sorun genel bir bilişsel kapasite düşüklüğünden değil, belirli bir sinirsel ağın görevini yerine getirmesindeki yerel aksamadan kaynaklanır.
Etimoloji
Latince 'specificus' [belirli, türüne özgü] + 'developare' [gelişmek, açılmak] + Yunanca 'dys-' [bozuk, kusurlu] + 'gignomai' [doğmak, oluşmak]
Karıştırmayın
Entelektüel Gelişim Bozukluğu (Genel zeka düzeyinin ve uyumsal işlevlerin yaygın olarak düşük olması ile ayrılır); Otizm Spektrum Bozukluğu (Sosyal iletişim ve etkileşim eksiklikleri ile sınırlı, tekrarlayıcı davranışların varlığıyla ayrılır); Edinilmiş Beyin Hasarı (Gelişimsel süreçte sonradan meydana gelen travma veya hastalıklar sonucu yetenek kaybı olmasıyla ayrılır).
Keşfetmeye Devam Edin
Özgül Öğrenme Güçlüğü
Özgül Öğrenme Güçlüğü
SLD
Bireyin akademik becerileri edinme ve kullanma yeteneğini etkileyen, zeka düzeyine rağmen okuma, yazma veya matematik alanlarında yaşanan nörogelişimsel farklılık.
İncele