Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gen Haritalaması

Gene Mapping

Tanım

Bir organizmanın genetik materyali içindeki genlerin, genetik belirteçlerin veya her ikisinin düzenini şematik olarak temsil etme yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Şizofreni gibi poliaktif genetik temelli karmaşık bozuklukların genetik mimarisini çözmek isteyen bir nörobiyoloji laboratuvarı, binlerce katılımcının DNA örnekleri üzerinde gen haritalaması yaparak risk faktörü taşıyan genetik belirteçlerin kromozomlar üzerindeki kesin lokasyonlarını tespit eder.

Derin Analiz

Gen haritalaması; genetik yapıların kromozomlar üzerindeki konumlarını ve aralarındaki mesafeleri saptamak için kullanılan moleküler biyoloji ve genetik metodolojisidir. Yöntem temel olarak üç kategoride incelenir: Genetik (bağlantı) haritaları kromozomlar üzerindeki göreceli konumları gösterirken, fiziksel haritalar DNA molekülü üzerindeki baz çifti cinsinden mutlak fiziksel mesafeleri ortaya koyar. Sitogenetik haritalar ise boyalı kromozomların bant desenlerini baz alarak gen lokasyonlarını görselleştirir. Nöropsikiyatri ve davranış genetiğinde, karmaşık fenotiplerin ve psikiyatrik bozuklukların altında yatan kalıtsal risk varyantlarının saptanmasında kritik bir analitik temel oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'gene' (gen, Yunanca 'genos' [soğan, soy, doğum] kökünden) ve 'mapping' (haritalama, Latince 'mappa' [bez, kumaş parçası, çizim tablosu] kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Gen sekanslama (gene sequencing) ile sıkça karıştırılır; sekanslama DNA'daki nükleotidlerin tam dizilimini verirken, haritalama bu genlerin kromozom üzerindeki yerel konumlarını ve birbirlerine olan mesafelerini gösterir.