Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Grup Seçilimi

Group Selection

Tanım

Sosyal grupların, doğal seçilim sürecinde bireylerin ötesinde adaptif birer birim olarak işlev görebileceğini öne süren evrimsel mekanizma.

Örnek Vaka / Uygulama

Yiyecek kaynaklarının kıt olduğu bir ekosistemde, kaynakları aşırı tüketerek bireysel hayatta kalmayı önceleyen grupların zamanla yok olması, buna karşın kaynakları kontrollü tüketen ve özverili davranışlar sergileyen bireylerden oluşan grupların hayatta kalma oranının artması grup seçilimi dinamiklerine örnektir.

Derin Analiz

Evrimsel biyoloji ve davranışsal ekolojide grup seçilimi, adaptasyonun yalnızca birey veya gen düzeyinde değil, doğrudan toplulukların kendi aralarındaki rekabet üzerinden şekillendiğini savunan teorik bir çerçevedir. Tarihsel olarak Vero Wynne-Edwards'ın çalışmalarıyla popülerleşmiş, ancak George C. Williams ve Richard Dawkins gibi figürlerin gen merkezli evrim teorisiyle (bencül gen) uzun süre şiddetli eleştirilere maruz kalmıştır. Modern evrimsel sentezde, çok düzeyli seçilim teorisi (multilevel selection theory) bağlamında yeniden ele alınmakta; bireysel çıkarlar ile grup içi fedakârlık/iş birliği dinamiklerinin matematiksel ve oyun kuramsal modelleri üzerinden incelenmektedir.

Etimoloji

İngilizce 'group' (topluluk, küme) ve 'selection' (seçilim, tercih) kelimelerinin birleşiminden oluşan, evrimsel biyoloji ve davranış bilimleri terminolojisine dahil edilmiş modern bir bileşik terimdir.

Karıştırmayın

Akraba seçilimi (kin selection) ile sıklıkla karıştırılır; akraba seçilimi genetik yakınlık üzerinden açıklanırken, grup seçilimi genetik akrabalık gözetmeksizin toplumsal birimlerin başarılarını baz alır.