Kaynak Amnezisi
Source Amnesia
Tanım
Bilginin içeriğinin hatırlandığı ancak bu bilginin nerede, ne zaman veya kimden öğrenildiğinin hatırlanamaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında 68 yaşındaki bir danışan, doktoruna son derece spesifik ve karmaşık bir tıbbi tedavi yöntemini detaylıca anlatır. Doktor bu bilgiyi nereden öğrendiğini sorduğunda danışan, 'Bunu geçen hafta televizyondaki ünlü bir sağlık programından duymuştum' diye iddia eder. Ancak yapılan araştırmada, bu bilginin aslında aylar önce okuduğu bilimsel temelsiz, spekülatif bir dergideki kurgusal bir makaleden kaldığı, fakat danışanın dergi detayını tamamen unutup bilgiyi otoriter bir TV programına atfettiği ortaya çıkar.
Derin Analiz
Kaynak amnezisi, açık bellek (explicit memory) sisteminin epizodik ve semantik bileşenleri arasındaki işlevsel ayrışmayı net bir şekilde ortaya koyan nöropsikolojik bir olgudur. Birey bir gerçeği, olayı veya kavramı net bir şekilde bilir (semantik bellek korunmuştur), ancak bu bilginin kodlandığı uzamsal-zamansal bağlamı geri çağırnamaz (epizodik bağlam kaybolmuştur). Nörolojik düzeyde bu durum, prefrontal korteksin (özellikle dorsolateral ve ventromedial alanlar) üst düzey yürütücü işlevlerindeki bozulmalarla veya hipokampal ağlar arasındaki entegrasyon kusurlarıyla doğrudan ilişkilendirilir. Ön lob patolojileri, yaşlanmaya bağlı nörodejeneratif süreçler veya Travmatik Beyin Hasarı (TBH) geçiren bireyler, bilgiyi güvenilir bir kaynaktan mı yoksa rüya/kurgu gibi yanıltıcı bir kaynaktan mı edindiklerini ayırt etmekte (kaynek izleme hatası - source monitoring error) zorlanırlar. Bu durum, yanlış hatıraların (false memories) oluşumuna zemin hazırlayan kritik bir mekanizmadır.
Etimoloji
İngilizce 'source' (Fransızca 'sourse' [pınar, köken], Latince 'surgere' [yükselmek, doğmak] kökünden) ve Yunanca 'amnesia' (ἀμνησία - 'amnesia' [unutkanlık, hatıra yokluğu], 'a-' [olumsuzluk eki] + 'mneme' [bellek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.)
Karıştırmayın
Kriptomnezi (cryptomnesia) ile sıklıkla karıştırılır; kriptomnezide kişi başkasının fikrini veya eserini kendi orijinal fikri sanırken (bilinçsiz intihal), kaynak amnezisinde genel bir bilginin edinildiği bağlam veya kişi unutulur. Ayrıca retrograd amneziden farklı olarak burada geçmişteki kişisel kimlik veya tüm yaşam öyküsü değil, spesifik bir bilginin edinilme koşulları kaybolmuştur.
Keşfetmeye Devam Edin
Direkt Disleksi
Direkt Disleksi
Direct Dyslexia
Bireylerin yazılı sözcükleri sesli olarak kusursuz bir şekilde okuyabildiği, ancak okudukları metnin anlamını kavrayamadığı edinilmiş bir okuma bozukluğudur.
İncele
Tetikleyici Uyarıcı
Tetikleyici Uyarıcı
Releaser
Etolojide, uygun koşullar altında sunulduğunda doğuştan gelen sabit hareket kalıplarını (fixed action pattern) başlatan duyusal uyarıcı.
İncele
Vestibüler Bezler
Vestibüler Bezler
Vestibular Glands
Vajinal orifisin her iki yanında yer alan, salgılarıyla vulva ve vajinayı lubrike eden ve cinsel birleşmeyi kolaylaştıran çiftler halinde bez yapısı.
İncele
Spektral Absorpsiyon
Spektral Absorpsiyon
Spectral Absorption
Kimyasal maddelerin veya biyolojik moleküllerin ışığı belirli dalga boylarında soğurma kapasitesi.
İncele